Posted in Պատմություն 9, Առցանց ուսուցում 9

«Հին Երևան» նախագիծ

Երևանը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 782 թ. Ուրարտուի Արգիշտի թագավորի կողմից: Հին Երևանը բաժանվում էր 3 մասի որոնք էին Կոնդը, Բուն քաղաք և Քարահանք: Պարսից տիրապետության ժամանակ Բուն քաղաքը Շահար, իսկ Քարահանքը՝ Դամըռ-Բուլաղ: Պարսկական տիրապետության ժամանակ Երևանում կային 6 եկեղեցիներ և 8 մզկիթներ, իսկ հետո ուսական տիրապետության ժամանակ կառուցվել են քրիստոնեական եկեղեցիներ և մուսուլմանական մզկիթները աստիճանաբար վերացել են: Աստիճանաբար մեծանում էր Երևանը կառուցվում էին նոր թաղամասեր դրանցից են Հին թաղը, Նոր թաղը, Ձորագյուղը, Նորքը: Քաղաքի հարավում գտնվում էր Երևանի բերդը: 30-ական թվականներին կառուցվեցին բնակելի շենքեր, դպրուցներ, գոծաարքվել է տրամվայը: 1932 թվականին բացվել է Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնը: 1933 թվականից բացվեցին պոլիտեխնիկական, թատերական, մանկավարժական, կոնսերվատորիայի և այլ ինստիտուտներ: Նախկին Աստաֆյան փողոցը վերանվանվեց Աբովյան փողոց, նախկին Ցարսկայա փողոցը Արամի փողոց: Հին Երևանը նեղ, ծուռումուռ ու փոշոտ, իրար գլխի լցված շուկաներով ու խանութներով բնակավայր էր: Պողոս-Պետրոս եկեղեցին քանդելուց հետո նրա տեղում կառուցվեց Մոսկվա կինոթատրոնը, Գեթսեմանի մատուռի տեղում ՝ Օպերայի շենքը, Մլեր գերեզմանատան ու մատուռի տեղում՝ Պանթեոնը: Երևանը ձևավորվել 20-րդ դարի սկզբում ճարտարապետ Ալեքսանդեր Թամանյանի շնորհիվ: Տարիների ընթացքում Երևանը վերակառուցվել է վերածվել է գեղեցիկ ու հրաշք մի քաղաքի:
Այսօր մենք ապրում ենք լայն պողոտաներով ու փողոցներով, բարձրահարկ ու հետաքրքիր ճարտարապետական ոճով կառուցված շենքերով, գեղեցիկ զբոսայգիներով ու պուրակներով, քաղաք, որով մենք երևանցիներս հպարտանում ենք:

Հին թաղ (Երևան) - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան
Hin Yerevan / Հին Երևանի լուսանկարներ / Old Yerevan Photos / Фотографии  старого Еревана
Զրույցներ Երեւանից - Հրապարակ
Հին Երևան. հուշեր և լուսանկարներ | | fromnews.am
Posted in Պատմություն 9, Առցանց ուսուցում 9

«Մեր գերդաստանը» ընտանեկան նախագիծ

Իմ ընտանիքը 1915 թվականին Կարսից գաղթած և Արևելյան Հայասատանի Շիրակի մարզում բնակություն հաստատած ընտանիքներից է։ Տատիկիս պապը՝ Մուկուչ Զաքարյանը այդ տարիներին մոտավորապես 12 տարեկան էր, երբ սկսվեցին հայերի ջարդերը, որի պատճառով ընտանիքը գաղթեց Կարսից։ Պապիկիս պապը՝ Սմբատ Հակոբյանը եղել է մոտավորապես 15 տարեկան, և նա ևս ընտանիքի հետ գաղթել է Կարսից։
Եվ այդպես, նրանց հետագա կյանքը ձևավորվել և ընթացել է Արևելյան Հայաստանում…

Ազգանվանս պատմությունը՝

Այն ժամանակներում ազգանունները տրվում էին գերդաստանի մեծերի՝ պապերի անուններով։ Մեր նախապապի անունը եղել է Հակոբ, ում անունով անանվել է մեր ազգանունը՝ Հակոբյան։ Այդ ազգանունը մենք կրում ենք մինչ օրս՝ վառ պահելով մեր նախապապի՝ Հակոբ պապի հիշատակը։

Posted in Առցանց ուսուցում 9, Իսպաներեն 9

Profesiones

20191215_1631095953415417065592690

Իսպաներեն-հայերեն

  1. Contable-Հաշվապահ
  2. Actor / Actriz-դերասան-դերասանուհի
  3. Azafata (avión)-բորտուղեկցորդուհ
  4. Arquitecto-ճարտարապետ
  5. Astronauta-տիեզերագնաց
  6. Albañil-շինարար
  7. Conductor/a de autobús-վարորդ
  8. Empresario, hombre de negocios-բիզնեսմեն,գործարար
  9. Empresaria, mujer de negocios-բիզնեսմենուհի,գործարարուհի
  10. Payaso-ծաղրածու.
  11. Cocinero./a-խոհարար
  12. Bailarín/a-պարող/ուհի
  13. Diseñador/a-Դիզայներ
  14. Médico/a-բժիշկ/ուհի
  15. Economista-տնտեսագետ
  16. Electricista.-Էլեկտրատեխնիկ
  17. Ingeniero/a.-Ինժեներ
  18. Bombero-Հրշեջ:
  19. Pescador-ձկնորս
  20. Peluquero/a.-վարսահարդար
  21. Ama de casa-տնային տնտեսուհի
  22. Periodista-լրագրող
  23. Abogado/a-փաստաբան/ուհի.
  24. Pintor-նկարիչ
  25. Programador/a-ծրագրավորող
  26. Vendedor/a- վաճառող/ուհի
  27. Secretario/a-քարտուղար/ուհի
  28. Cantante-երգիչ/ուհի
  29. Deportista-մարզիկ
  30. Taxista-տաքսու վարորդ
  31. Profesor/a -դասատու,դասախոս
  32. Camarero/a-մատուցող/ուհի
  33. Escritor/a-գրող.

Me pongo de pie

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Había una vez un niño carpintero
Que golpeaba con martillo a todas horas un tablero

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.

Había una vez un niño peluquero
que cortaba con tijeras y peinaba muchos pelos.

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.

Había una vez un niño barrendero
que barría las tristezas con escoba y con plumero.

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.

Había una vez un niño camionero
transportando toneladas de cariño al mundo entero.

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.

Había una vez dos niñas cibernautas
Que entre los ordenadores no encontraban nunca pausa.

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.

Había una vez tres niñas motoristas
esquivando los peligros al andar por autopistas.

Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.
Me pongo de pie, me vuelvo a sentar,
porque a los oficios vamos a jugar.

Posted in Առցանց ուսուցում 9, Իսպաներեն 9

Los verbos

  1. El gato anda por el tejado.
  2. Mis padres nadan en el mar․
  3. Nosotros no cantamos muy bien.
  4. ¿Bailais vosotros el tango?
  5. Isabel pasea por la calles.
  6. ¿Compras tú hoy la comida?

Գրել հականիշները

  1. adentro (ներսում)- fuera de (դրսում)
  2. delgado (նիհար)-gordo (գեր)
  3. enfermo (հիվանդ)- sano (առողջ)
  4. verano (ամառ)- invierno (ձմեռ)
  5. abierto (բաց)- cerrado (փակ)
  6. triste (տխուր)- feliz (ուրախ)
  7. caliente (տաք)- frío (սառը)
  8. blanco (սպիտակ)- ոegro(սև)
  9. alto (բարձր)- bajo (ցածր)
  10. grande (մեծ)- pequeña (փոքր)

Posted in Առցանց ուսուցում 9, Գրականություն 9

Ավ․ Իսահակյան-145

Բանաստեղծություն

«Ռավեննայում»

Արարատի ծեր կատարին
Դար է եկել, վայրկյանի պես,
Ու անցել:

Անհուն թվով կայծակների
Սուրն է բեկվել ադամանդին,
Ու անցել:

Մահախուճապ սերունդների
Աչքն է դիպել լույս գագաթին,
Ու անցել:

Հերթը հիմա քոնն է մի պահ.
Դու էլ նայիր սեգ ճակատին,
Ու անցիր…

Ընթերցում

Վերլուծություն

Այս բանաստեղծությունը ծավալով փոքր է, բայց արտահայտվող իմաստը շատ մեծ է։ Բանաստեղծությունը այն մասին է, որ պետք չէ միշտ մնալ ինչ-որ կետում, պետք է անցնել առաջ։ Պետք է ամեն բան անել ու անցնել առաջ, երբեք պետք չի մնալ անցյալում և տխրել, որ ժամանակն անցավ, դա սխալ է, պետք է միշտ շարժվել առաջ անցյալում թողնելով այն ինչ արդեն եղել է։

Ուսումնասիրություն

Ռավեննան իտալական քաղաք է Էմիլիա-Ռոմանյա նահանգում։ Ադրիատիկ ծովից գտնվու է 10 կմ հեռավորության վրա։ 402 թվականից հետո եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության, օստգոթերի թագավորության, Հռավեննայի էկզարխատի և լանգոբարդների թագավորության մայրաքաղաքը։ Իտալական Ռավեննա քաղաքում է թաղված Դանթե Ալիգիերին։

Ռիալտոյի կամուրջը  Վենետիկի ամենահայտնի կամուրջներից մեկն է։ Մեծ Ջրանցքի չորս կամուրջներից առաջինն ու ամենահինն է։ Բաժանարար գիծ էր համարվում Սան Մարկոյի և Սան Պոլոյի շրջանների համար։ Կամուրջն առաջին անգամ կառուցվել է 1181 թ. Նիկոլո Բարատիերիի կողմից։ Ներկայիս տեսքով միակամար քարե կամուրջը կառուցվել է 1588-1591 թթ. ճարտարապետ Անտոնիո դը  նախագծով։ Կամուրջի երկարությունը 28 մետր է, առավելագույն բարձրությունը կենտրոնական մասում՝ 7,5 մետր։ Հենվում է 12 հազար ցցերի վրա, որոնք մխրճված են ջրանցքի հատակը։ Կամրջի վրա տեղակայված են 24 առևտրային տաղավարներ, որոնց կենտրոնում բաժանում են կամրջի երկու կամարները։

Կարծիք

Իմ կարծիքով Ավետիք Իսահակյանը բանաստեղծությունն անվանել է «Ռավեննայում», միգուցե նրա համար, որ նա Ռավեննան նմանեցրել է Արարատին։

Հետաքրքիր դեպք Ավետիք Իսահակյանի կյանքից

Երկար տարիներ բացակայելուց հետո Ավետիք Իսահակյանը այցի է գալիս հայրենի Գյումրի քաղաքը:Մի օր հանդիպում է սիրած աղջկան՝Շուշիկին, որին վաղուց չէր տեսել:Կարոտակեզ սիրահարները որոշում են զբոսանքի գնալ քաղաքից դուրս:Վարպետը դիմում է քաղաքի նշանավոր կառապան Վեսյոլի Վարդանին և խնդրում է, որ իրենց տանի քաղաքից դուրս՝ շրջագայության:Վարդանը սիրով համաձայնում է և կառքը քշում սարն ի վեր՝դեպի Արագած լեռան փեշերը:Քաղաքից դուրս գալու ժամանակ Վարպետը ծածուկ կառապանին հասկացնում է, որ երբ հասնեն մոտակա բլուրները, մի հարմար պահի այնպես անի, թե իբր ձեռքի կնուտը //մտրակ// վայր է ընկել ու իրենց մենակ թողնի կառքի մեջ:Վեսյոլի Վարդանին էլ էտ էր պետք:Երբ կառքը սուրում է բլուրների մոտով, ու ճանապարհը խորդուբորդ էր, Վարդանը թե՝ վա՜յ Ավո՛ ջան, կներես, կնուտը ձեռքիցս վայր է ընկել, իջնեմ ման գամ:Վարդանն իջնում է, ջահել սիրահարներն իրենց ազատ զգալով հրճվում, ուրախանում են,իսկ Վեսյոլի Վարդանը, երկար ու բարակ ման գալով կնուտը, գտնել չի կարողանում….Տարիներ անց Իսահակյանը կրկին Թիֆլիսից գալիս է հայրենի քաղաք, բայց այս անգամ արդեն իր տիկնոջ՝Սոֆիկի հետ:Այնպես է լինում, որ բանաստեղծը որոշում է զբոսանքի դուրս ելնել իր ծանոթ, բայց արդեն ծերացած կառապանի կառքով:Երբ մի փոքր քաղաքից հեռանում են, Վեսյոլի Վարդանը հիշում է տասնամյակներ առաջ Ավոյի ապսպրանքը//հանձնարարություն// և դառնալով նրան՝ ասում՝ հը՞, ի՞նչ կըսես, կնուտը գցե՞մ:Իսահակյանը թե՝Վարդան ջան,իզուր նեղություն մի՛ կրե, կողքիս կինս է:
Ավետիք Իսահակյանը նկարիչ Ռուխկյանի հետ դուրս էր եկել դաշտ` զբոսնելու: Երկու գյուղացի վար էին անում: Մաճը բռնած գյուղացին մեղմ ու քաղցր ձայնով երգում էր .«Մաճկալ ես, բեզարած ես…»: Լսելով գնում էին նրանց հետևից: Երբ երգն ավարտվեց, մոտեցան, բարևեցին,հետո Վարպետը հարցրերց.-Ի՞նչ կերգեիր:-էդ քո խելքի բանը չէ,- պատասխանեց գյուղացին:-Էդ երգը ես եմ գրել,- ասաց Վարպետը:Գյուղացին նայեց, ոտքից գլուխ չափեց Վարպետին.-Գնա գործիդ, էդ մեր գեղի երգն է,- ասաց ու շարունակեց վարը:
Ավետիք Իսահակյանը Սևանա կղզու գրողների տան պատշգամբում նստած  զրուցում էր կրտսեր գրող ընկերների հետ կարծես մի պահ նա վերացավ աշխարհից ու շշնջաց .- Ախ չմեռնեի, թերակղզին նորից կղզի դարձած տեսնեի … Մի՞ թե այս սքանչելի գեղեցկությունը թողնելու, գնալու ենք…- Մի մտածի, վարպետ ջան, հալա մի տաս տարի էլ կապրես  — իբրև թե կատակով ասաց մեկը: Մյուսները ծիծաղեցին:- Ինչու  բերանդ կչորանար, որ մի քսան, երեսուն տարի  ասեիր:- Վարպետ ջան, ես ռեալիստ եմ:- Ռեալիզմդ հաստափոր վարպետիդ համար պահիր , —  խոսքը եզրափակեց վարպետր:Այդ խոսակցությունից հետո վարպետը ապրեց ևս քսաներկու տարի:  
Ծերության տարիներին Ավետիք Իսահակյանը սովորություն էր ձեռք բերել գրել անկողնումէ պառկած: Մի անգամ նրան է այցելում մի թղթակից: Կինը դիմում է գրող ամուսնուն.-Ավո, դու չես կարծում, որ թղթակցի հետ զրուցելը պառկած վիճակում, այն էլ՝ անկողնում, պատշաճ չէ:-Ինչ կա որ, սիրելիս,-դիմում է կնոջը մեծ բանաստեղծը,- եթե կարծում ես այդպես անհարմար է, նրա համար էլ մի անկողին պատրաստիր:

Posted in Ֆիզիկա 9, Առցանց ուսուցում 9

ԴԱՍ 6,7․ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ՀՈՍԱՆՔ։ ՀՈՍԱՆՔԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Հաղորդիչներում լիցքավորված մասնիկները՝ մետաղներում էլեկտրոնները, էլեկտրոլիտներում` իոնները, կարող են ազատորեն տեղափոխվել մարմնի մի մասից մյուսը: Այդ լիցքավորված մասնիկներին անվանում են ազատ լիցքակիրներ: Էլեկտրական դաշտի բացակայության դեպքում ազատ լիցքակիրները հաղորդիչում կատարում են քաոսային (ջերմային) շարժում, ուստի կամայական ուղղությամբ նրանք տեղափոխում են  նույն քանակի լիցքեր: Էլեկտրական դաշտի առկայության դեպքում, նրա ազդեցության տակ, ազատ լիցքակիրները ջերմային շարժման հետ մեկտեղ կատարում են նաև ուղղորդված շարժում և այդ ուղղությամբ ավելի շատ լիցք տեղափոխվում:

electron-mobility1

Լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժումն անվանում են էլեկտրական հոսանք:

Նյութի մեջ էլեկտրական հոսանքի գոյության համար անհրաժեշտ են`

1.ազատ լիցքակիրներ, որոնք կարող են ազատ տեղաշարժվել մարմնի ողջ ծավալով,

2.էլեկտրական դաշտ, որը էլեկտրական ուժով կազդի ազատ լիցքակիրների վրա և կստիպի շարժվել որոշակի ուղղությամբ:

Էլեկտրական հոսանքն ունի ուղղություն: Պայմանականորեն, որպես հոսանքի ուղղություն համարել են այն ուղղությունը, որով շարժվում են դրական լիցքավորված մասնիկները:

current (1)

Մետաղներում ազատ լիցքակիրները բացասական լիցք ունեցող մասնիկներն են՝ էլեկտրոնները, հետևաբար մետաղում հոսանքի ուղղությունը հակադիր է նրանց ուղղորդված շարժման ուղղությանը:

Էլեկտրոլիտներում հոսանքի ուղղությունը համընկնում է դրական իոնների և հակառակ է՝ բացասական իոնների ուղղորդված շարժման ուղղությանը: Հաղորդիչներում շարժվող ազատ լիցքակիրներն անհնար է տեսնել: Հետևաբար, հոսանքը հայտնաբերվում է իր ազդեցություններով, որոնք չորսն են.

1. Ջերմային՝ հոսանքի անցնելու ժամանակ հաղորդիչը տաքնում է:

napryag1
heat1

2.Քիմիական՝ էլեկտրոլիտներով՝ աղերի, թթուների, հիմքերի լուծույթներով հոսաքնի անցնելու ժամանակ տեղի է ունենում նյութի քիմիական բաղադրության  փոփոխություն, առաջում է նստվածք և մաքուր մետաղներ: 

0011-011-KHimicheskoe-dejstvie-elektricheskogo-toka-Vpervye-bylo-otkryto-v-1800g

3.Մագնիսական՝ հաղորդիչը, որի միջով հոսանք է անցնում ձեռք է բերում մագնիսի հատկություններ և սկսում է դեպի իրեն ձգել երկաթյա առարկաներ, ազդում է մագնիսական սլաքի վրա:

amper1

4.Կենսաբանական՝ կենդանի մարմնով անցնելու դեպքում հոսանքն առաջացնում է մկանային կծկում, արագացնում է արյան հոսքը անոթներով և նյութափոխանակությունը՝ հյուսվածքներում:

tumblr_inline_naumjypHGD1skr4va

Փորձը ցույց է տալիս, որ էլեկտրական հոսանքի բոլոր ազդեցություններից միայն մագնիսականն է, որ դրսևորվում է միշտ:

Տնային առաջադրանք՝ դաս 6 և 7։ Պատասխանել դասգրքի էջ 24-ի 1-5 հարցերին։

  1. Ո՞ր լիցքերին են անվանում ազատ։ Որո՞նք են ազատ լիցքակիրները՝ ա․ մետաղներում, բ․ էլեկտրոլիտներում։

Այն էլեկտրոնները կամ իոնները, որոնք կարողանում են ազատ տեղաշարժվել մարմնի մի մասից մյուսը, կոչվում են ազատ լիցքակիրներ։ ա․ մետաղներում ազատ լիցքակիրներն են էլեկտրոնները և իոններն։ բ․ էլեկտրոլիտներում ազատ լիցքակիրները դրական և բացասական իոններն են։

2. Ի՞նչ է էլեկտրական հոսանքը։

Լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժումն անվանում են էլեկտրական հոսանք։

3. Բացատրեք, թե 13-րդ նկարում պատկերված փորձում ինչպե՞ս է լիցքավորվում Բ էլեկտրացույցը։ Ինչու՞ է մետաղալարում ծագող էլեկտրական հոսանքը կարճատև։

Բ էլեկտրացույցը լիցքավորվում է մետաղալարի շնորհիվ։ Մետաղալարում ստեղծվում է էլեկտրական դաշտ և էլեկտրոնները տեղաշարժվում են դեպի Ա-ն, իսկ դրական լիցքերը դեպի Բ և ուժերը հավասարվում են։ Մետաղալարում ծագող էլեկտրական հոսանքը կարճատև է, որովհետև նախ էլեկտրական դաշտը կորում է, համ էլ երկու էլեկտրացույցերի լիցքերն էլ հավասարվում են։

4. Ի՞նչ լիցքակիրների ուղղորդված շարժմամբ է պայմանավորված լուսադիոդի լուսարձակումը։

Դրական լիցքակիրների ուղղորդված շարժմամբ է պայմանավորված լուսադիոդի արձակումը։

5. Ինչպե՞ս է ընտրվում էլեկտրական հոսանքի ուղղությունը։

Էլեկտրական հոսանքի ուղղությունը ընտրվում է էլեկտրոնների հակադիր ուղղությամբ։