La hora
Homework. 19.10.20
Party time
- Match the sentence halves.
| 1 I haven’t found anywhere | a. the guest list |
| 2 I haven’t got permission | f. from Mum and Dad |
| 3 I haven’t drawn up | d. a deposit for one |
| 4 So clearly I haven’t sent out | h. any invitations |
| 5 I haven’t hired | c. a DJ |
| 6 Or even got the money to pay | g. to have a party |
| 7 I haven’t decorated | e. the room |
| 8 And I haven’t organised | b. the food |
Indefinite pronouns
1. Complete the sentences with the words in the list.
everything | something | everyone | nowhere |somewhere | anyone | no one | nothing
The party was terrible.
1 I didn’t know anyone.
2 Everyone I tried to speak to just ignored me.
3 There was nothing to eat at all.
4 You had to pay for a drink and everything menu was really expensive.
5 I wanted to leave my coat somewhere was no cloakroom.
6 It was so crowded there was nowhere to sit.
7 I wanted something to do so I went to the dance floor.
8 But no one wanted to dance with me.
Arranging a party
1 Complete the conversation with the words in the list. There are two you won’t use.
something | everywhere | sent out |decorating | everyone | get | anyone |everything | hiring | nowhere |organising | anything
POPPY So Jake, is everything ready for the party tomorrow?
JAKE I think so. I’ve just finished decorating the room and organising the food.
POPPY So there will be anything to eat?
JAKE Yes, and to drink.
POPPY So who’s coming? Anyone I know?
JAKE There’ll be loads of people you know. I sent out about 30 invitations.
POPPY That’s a lot of people. Did you have to get permission from your parents?
JAKE Of course, I’m having the party at our house.
POPPY Is there something I can do?
JAKE Well, you could bring some music with you. I’m not hiring a DJ.
POPPY OK, I’ll bring some music that will get everyone dancing.
Դաս 3
Նուկլեինաթթուների կառուցվածքը, ֆունկցիան, Գենետիկական կոդ:
Լրացուցիչ աշխատանք
Որո՞նք են նուկլեինաթթուների ֆունկցիաները, պատրաստել ուսումնական նյութ:
Նուկլեինաթթուների կառուցվածքը
Նուկլեինաթթուների պոլիմեր մոլեկուլները կոչվում են պոլինուկլեոտիդներ։ Նուկլեոտիդները միմյանց են միանում ֆոսֆոդիեթերային կապի միջոցով։ Քանի որ նուկլեոտիդներում գոյություն ունեն միայն 2 տեսակի շաքարային օղակներ՝ ռիբոզան ու դեզօքսիռիբոզան, ապա գոյություն ունեն միայն 2 տեսակի նուկլեինաթթուներ՝ ԴՆԹ–ն և ՌՆԹ–ն։
Նուկլեինաթթուների ֆունկցիան
Նուկլեինաթթուների հիմնական ֆունկցիան սպիտակուցների կառուցվածքի մասին տեղեկատվության պահպանումն է, հաջորդ սերունդներին փոխանցումը և սպիտակուցի սինթեզի իրականացումը:
Գենետիկական կոդ
Գոյություն ունի մոտավորապես 30000 սպիտակուցներ, որոնք կազմված են 20 ամինաթթուների համախմբից: Նրանք այբոուբենի տառերի պես համկցվում են իրար հետ, որպեսզի կազմեն մակրոմոլեկուլյար շղթաներ մոտ 100 միավոր երկարությամբ: Եթե ամինաթթուներ շղթան ճիշտ հերթականությամբ է կազմված ապա այդ շղթան դառնում է ակտիվ գործող սպիտակուց : Ամինաթթուները ոչ թե քաոսային հերթականությամբ են դասավորված , այլ խիստ կանոնավոր նախապես պլանավորված հերթականությամբ : Հենց այդ դասավորվածությունն է որոշում այդ սպիտակուցի կառուցվածքը, հատկությունները:Ամինաթթուների համախումբը սպիտակուցային շղթայում շատ կառևոր է: Եթե ամինաթթուները ունեն սխալ հերթականություն ապա կառաջանան անօգուտ շղթաներ:Սպիտակուցները ինքնատիպ կառուցվածք ունեն:Ամինաթթուների քիմիական հատկություններն են նպաստում նրանց փոխադարձ ձգողականությանը:Դրա միջոցով նրանք կարող են կազմել երկար շղթաներ,որոնք դառնում նե սպիտակուց: Դրանից էլ հետևում է որ կյանքի առաջանալը անխուսափելի էր և դա պայմանավորված է քիմիական օրենքներով: Ամինաթթուները իրար հետ միանում են ոչ միայն փոխադարձ ձգողությամբ,ալյ այդ ամբողջ գործընթացը ղեկավարում է մեկ առանձին մոլեկուլ, որը անվանում են ԴՆԹ :
ԴՆԹ-ի թ շղթաների միջև կա կարևոր օրինաչափություն մի շղթայի նուկլեոիդների դիմաց հայտնվում է ղիստ որոշակի նուկլեոիդ: Այդ զուգակցումներից յուրաքանչյուրում զույգ նուկլեոիդները կարծես իրար լրացնում են:
12-16 октября (Урок 2)
Когда цевелизация пыталась все уничтожить, настала очередь картины Леонардо да Винчи «Мона Лиза». Люди часами выстраивались на главной площади, чтобы уничтожить эту картину. Но один из них, Том, не смог обидеть улыбающуюся женщину на фотографии. Он взял с собой кусочек улыбки — он всегда держал ее при себе. Он был единственным, кто ценил искусство.
Homework. 20.10.20
3. All the best parties have a theme. What are you going to choose for yours? Beach party? 1970s disco? Something else? You also need to find somewhere to hold your party. Wherever you decide to have it, it’s probably a good idea to get permission from your parents first.
Next, who are you going to invite: everyone you know or just some of your friends? It’s time to draw up the guest list. Remember: think carefully about how many people you can afford to invite. When your list is ready, you can send out the invitations. Two weeks before the party is the ideal time. Any sooner, and people might forget about the party; any later, and some of your guests might already have other plans.
OK, so now you’ve got a fortnight to get it all ready. Don’t panic — it’s plenty of time, but don’t leave everything until the last minute. If you want to hire a DJ, start looking now. Remember that he or she might want you to pay a deposit, so make sure you have the money for that. Then you need to organize the food and decorate the room, although these things can be left until the day before.
Finally, get a good night’s sleep the night before, give yourself a few hours to get the last few things ready and then, most importantly of all, have fun!
Indefinite pronouns
1. Complete the conversation with suitable indefinite pronouns (everyone, somewhere, nothing, etc.). Then listen and check.
TOM: Have you got something ready for the party?
JADE: No, nothing is ready. We haven’t found somewhere to have it, for a start. We’ve looked everywhere
TOM: Have you invited someone yet?
JADE: Yes, we’ve invited 50 people and everyone is coming!
TOM: So you’ve got 50 people coming, but nowhere for them to come to?
JADE: That’s right.
TOM: Well, we’ve got to do something. How about using my house?
JADE: What about your parents?
TOM: They won’t mind. They’re going somewhere for the weekend. I’ll make sure everything is clean and tidy when they get home.
Tell the text
If you want to make a party, need to find somewhere to hold your party. Draw up the guest list. When your list is ready, you can send out the invitations. Two weeks before the party is the ideal time. It’s plenty of time, but don’t leave everything until the last minute. If you want to hire a DJ, start looking now. Then you need to organize the food and decorate the room. Finally, get a good night’s sleep the night before, give yourself a few hours to get the last few things ready and then, most importantly of all, have fun!
Հովհաննես Թումանյան «Ահմադը»
«Ուրախ գիշեր» Հովհաննես Թումանյան
Homework. 16.10.20
A. 1. I got to the post office just before it closed and send the letter.
2. We invited Stephanie to the party, but she didn’t come.
3. Jack lost his job because he made too many mistakes.
4. Everyone know that it was Bill’s fault, but nobody said anything.
5. Karen took the keys from the kitchen table and run out the door.
6. I was bored, so Mum gave me some money to go shopping.
7. Do you remember the time we went to India on holiday?
8. It started raining, but luckily I had an umbrella in my bag.
B. 1. I don’t want to go and see the film because I saw it last week.
2. I don’t need a football because I bought it yesterday.
3. I know a lot about Paris because I was in Paris 2 years ago.
4. I don’t need to worry about my homework because I did it last night.
5. I haven’t got a PlayStation any more because I sold it in June.
6. Mum is angry with me because I broke thee window a week ago.
C. 1. Tad was playing his guitar at half past seven.
2. At midnight, I was sleeping, but Jane was listening to music.
3. Luke was standing outside the bank when suddenly two robbers ran past him.
4. I know Doug was working late at the office because I saw him when I was leaving.
5. Were you having a shower when the earthquake happened?
6. Penny was running to catch the bus when she slipped and fell.
7. When you saw Eugene was he going home?
8. At midnight? Erm we were watching a DVD, I think.
D. 1. When we were in Canada, we went skiing almost every day.
2. About four years ago, I decided to become a chef.
3. Georgia was having a shower when someone knocked at the door.
4. Holly and I ran from the house to the taxi because it was raining heavily.
5. Two men were arguing outside, so I went to see what was happening.
6. Daniel called you at one o’clock yesterday, but you were here with me.
7. We were eating breakfast when a letter came through the letter box.
8. As I walked past the window, I saw that Paule was making a cake.
9. I was dreaming about my favourite band when the alarm clock went off.
10. While I was practising the trumpet late last night, a neighbour came to complain.
E. One morning, Amber woke up early. The sun was shining and the birds were singing. Amber was very excited because it was the day of the big tennis match. Amber went downstairs and into the kitchen, where her father was having breakfast. ‘Morning, Amber. Today’s the day!’ he said. Amber smiled nervously. ‘Don’t worry!’ he continued. ‘You’ll be fine.’ Amber put some toast into the toaster and opened the fridge. Just as she was getting the butter out, the phone rong. Her father answered it. After a few minutes, he put the phone down. ‘Bad news, I’m afraid. The other player was practising yesterday when she had an accident. The match is off.’ Amber ate her toast slowly. She was surprised she didn’t feel disappointed.
F. 1. When I was younger, I used to eat pizza almost every day!
2. Did there use to be a supermarket on the corner?
3. Bradley is a teacher, but he used to want to be a train driver.
4. I didn’t use to like eating cabbage, but now I love it!
5. Did Rick use to have blond hair when he was a little boy?
6. I know Lily didn’t use to cook much, but now I think she makes dinner every day.
Գիտելիքի ինքնաստուգում
1.Ո՞ր շարքում են նշված միայն ֆիզիկական մարմիններ.
ա) գիրք, մեխ, ալյումին, ազոտ
բ) սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
գ) երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
դ) պղինձ, ջուր, արծաթ, ջրածին
Սեղանը, գրիչը, տետրը և մատանին ֆիզիկական մարմին են, որովհետև ունեն որոշակի ձև, զանգված ու ծավալ:
- Քանի՞ նյութ է ներկայացված հետևյալ բառակապակցություններում. ջրի կաթիլ, պղնձե թաս, ալյումինե կաթսա, ռետինե գնդակ, պղնձե կուժ, սառցե դղյակ, ոսկե մատանի.
1)3 2) 6 3) 4 4) 5
Այն ամենը, ինչ տեսնում ենք մեր շուրջը, նյութ է։ Նյութերից է կազմբվում բոլոր ֆիզիկական մարմինները։
3. Նշվածներից ո՞ր շարքում են գրված միայն օրգանական նյութեր.
1) ջուր, թթվածին, կավիճ, սպիրտ
2) կերակրի աղ, սպիտակուց, ճարպ, ազոտ
3) շաքարավազ, քացախաթթու, գլյուկոզ, սպիրտ
4) սոդա, ջուր, ածխաթթու գազ, բենզոլ
Օրգանական են կոչվում այն բարդ քիմիական միացությունները, որոնց կազմի մեջ մտնում է ածխածին:
4. Ինչպիսի՞ ագրեգատային վիճակում կարող է գտնվել սնդիկը.
- միայն պինդ վիճակ
- միայն գազային վիճակում
- միայն հեղուկ վիճակում
- բոլոր երեք վիճակներում
Ագրեգատային վիճակը նյութի գոյության կայուն ձևերից է։ Սնդիկն ունի երեք վիճակ։
5. Որքա՞ն է ոսկու ձուլակտորի զանգվածը, որի ծավալը 2 սմ3 է, իսկ ոսկու խտությունը 19,3 գ/սմ3է.
1) 38,6գ 2) 9,65գ 3) 3,86գ 4) 1,93գ
Զանգված = ծավալ x խտություն
6. Ո՞ր շարքում են գրված միայն բարդ նյութերի բանաձևեր.
1) Al, HCl, Cu, Na2SO4 3) H2O, N2, O3, Ni, S8
2) AgBr, H2, CaCO3, P4 4) NaOH, CO2, NH3, CuSO4
Բարդ նյութը իրար հետ քիմիական կապերով միացած տարբեր տարրերի ատոմներից բաղկացած նյութ է։
7. Ո՞ր շարքում են առկա միայն կովալենտային կապերով միացություններ.
1) NaCl, HCl, Cl2, NaHCO3 3) H2, NH3, H2O, CH4
2) KBr, HNO3, CaO, P4 4) N2, Br2, CuSO4, Fe
Կովալենտ կապն առաջանում է, երբ մեկ ատոմի էլեկտրոնային օրբիտալը վերածածկվում է երկրորդ ատոմի օրբիտալով։
8. Հետևյալ նյութերից չորս սյունակով առանձնացրեք օքսիդները, հիմքերը, թթուներն ու աղերը, նշեք յուրաքանչյուրի անվանումը. HNO3, Na2O, Ca(OH)2, AgNO3, BaO, HCl, CO2, Al2O3, NaHCO3, Fe(OH)2, K2SiO3, NaCl, H2SO4, MgO, NaOH, H3PO4, SO3, CaCl2, CuSO4, Al(OH)3.
| Օքսիդ | Հիմք | Թթու | Աղ |
| Na2O — նատրիումի հիդրոկարբոնատ BaO — Բարիումի օքսիդ CO2 — ածխաթթու գազ Al2O3 — ծծմբական թթու MgO — մագնեզիումի օքսիդ SO3 — ծծմբական թթու | Ca(OH)2 — կալցիումի հիդրօքսիդ Fe(OH)2 — երկաթի հիդրօքսիդ NaOH — նատրիումի հիդրօքսիդ Al(OH)3 — ալյումինի հիդրօքսիդ | H2SO4 — ծծմբական թթու, սուլֆատ H3PO4 — ֆոսֆորական թթու, ֆոսֆատ HNO3 — ազոտական թթու, նիտրար HCl — աղաթթու, քլորիդ | AgNO3 — արծաթի նիտրար NaHCO3 — նատրիումի բիկարբոնատ K2SiO3 NaCl — նատրիումի քլորիդ CaCl2 — կալիումի քլորիդ |
9. Ո՞ր շարքում է գրված ֆոսֆոր, թթվածին, ածխածին, երկաթ և ազոտ քիմիական տարրերի նշանները.
1) F, C, P, Si, Na
2) O, C, Li, K, Ba
3) P, O, C, Fe, N
4) K, Na, P, Fe, C
10. Ո՞ր տարրական մասնիկներից է կազմված ատոմը.
1) միայն էլեկտրոններից
2) նեյտրոններից և էլեկտրոններից
3) պրոտոններից, էլեկտրոններից և նեյտրոններից
4) միայն պրոտոններից
11. Բնութագրեք հետևյալ տարրերը՝ ծծումբ, ալյումին ըստ հետևյալ ըստ հետևյալ սխեմայի.
Ոչ մետաղ
ա) քիմիական տարրի նշանը S (ծծումբ)
բ) կարգաթիվը, միջուկի լիցքը՝ Z =+16, 16
գ) ատոմի բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների թիվը)-16p, 17n, -16e
դ) պարբերության համարը, լրիվ լրացված էներգիական մակարդակների թիվը- 3 (2,8,6)
ե) խմբի համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր է, թե՞ երկրորդական), արտաքին էներգիական մակարդակում էլեկտրոնների թիվը-Խումբը՝ VI, ենթախումբը՝ գլխավոր
զ) էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների- 2e 8e 6e
է) էլեկտրոնային բանաձևը (էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների և ենթամակարդակների)- 1s22s 22p63s23p4
ը) ո՞ր հատկություններն են ավելի ուժեղ արտահայտված` մետաղակա՞ն, թե՞ ոչ մետաղական-ոչ մետաղական
թ) ինչպիսի՞ պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ գիտեք, որոնց բաղադրության մեջ առկա է այդ տարրի ատոմներ- Պարզ-S, Բարդ-H2SO4, H2SO3
ժ) Կատարեք հաշվարկներ ` որոշեք այդ տարրի մեկ ատոմի զանգվածը` mo (գ),տարրի առաջացրած օքսիդի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը`Mr,տարրերի զանգվածային հարաբերությունները, զանգվածային և մոլային բաժինները օքսիդում:
Տարրի մեկ ատոմի զանգվածը
mo= 31x1,66×10
-27կգ = 53,12×10-27կգ = 5,312×10-26կգ
Տարրի առաջացրած օքսիդի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը
Mr(SO2) = Ar(S)+2xAr(O) = 1×32+2×16 =64
Տարրի զանգվածային հարաբերությունը
Ar(S):Ar(O) = 32:32 = 1:1
Զանգվածային և մոլային բաժինները օքսիդում
w(S) = 32/64×100% = 50%
w(O) = 100%-50% = 50%
Մետաղ
ա) քիմիական տարրի նշանը- Al (ալյումին)
բ) կարգաթիվը, միջուկի լիցքը՝ Z =+13, 13
գ) ատոմի բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների թիվը)-13p, 14n, 13e
դ) պարբերության համարը, լրիվ լրացված էներգիական մակարդակների թիվը- 3 (2,8,3)
ե) խմբի համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր է, թե՞ երկրորդական), արտաքին էներգիական մակարդակում էլեկտրոնների թիվը-Խումբը՝ III, ենթախումբը՝ գլխավոր
զ) էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների- 2e8e3e
է) էլեկտրոնային բանաձևը (էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների և ենթամակարդակների)-1s22s22p63s23p1
ը) ո՞ր հատկություններն են ավելի ուժեղ արտահայտված` մետաղակա՞ն, թե՞ ոչ մետաղական-ոչ մետաղական-մետաղական
թ) ինչպիսի՞ պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ գիտեք, որոնց բաղադրության մեջ առկա է այդ տարրի ատոմներ-Պարզ-Al, Բարդ-Al2O3
ժ) Կատարեք հաշվարկներ ` որոշեք այդ տարրի մեկ ատոմի զանգվածը` mo (գ),տարրի առաջացրած օքսիդի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը`Mr,տարրերի զանգվածային հարաբերությունները, զանգվածային և մոլային բաժինները օքսիդում:
Տարրի մեկ ատոմի զանգվածը
mo= 27×1,66×10-27կգ = 45×10-27կգ = 4,5×10-26կգ
Տարրի առաջացրած օքսիդի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը
Mr(Al2O3) = 2xAr(Al)+3xAr(O) = 2×27+3×16 = 54+48=102
Տարրի զանգվածային հարաբերությունը
Ar(Al):Ar(O) = 54:48=9:8
Զանգվածային և մոլային բաժինները օքսիդում
w(Al) = 27/102×100% = 26,47%
w(O) = 100%-26,47% = 73,53%
- Համապատասխանեցրեք նյութի հատկությունները և անվանումը.
| Հատկությունները | Անվանումը |
| ա) բնորոշ հոտով թափանցիկ հեղուկ բ) ջրում լավ լուծվող պինդ նյութ գ) մետաղական փայլով պինդ գունավոր նյութ դ) ջրում քիչ լուծվող անհոտ, անհամ գազ | 1) կավիճ 2) սախարոզ 3) քացախաթթու 4) թթվածին 5) քլոր 6) յոդ |
ա-3, բ-2, գ-6, դ-4
Քնարիկ Հակոբյան 