Քնարիկ Հակոբյան

Ջրածնի անձնագիրը

1. Քիմիական նշանը — H

2. Կարգաթիվը — 1

3. Ar(H2) = 1

3. Քիմիական բանաձևը — H2

4. Mr (H2) =2  (H-H) — Ոչ բեվեռային կովալենտ կապ

5. Դիրքը պարբերական համակարգում — պարբ.1, խումբ1, ենթ. գլխավոր

6. Ատոմի բաղադրություն — (1p, 0n) 1e

7. Ատոմի կառուցվածք — +1 )1e

8. 1ատոմի զանգվածը m0 = 1*1,66*1,-27կգ

Տարածվածությունը բնության մեջ

   Տիեզերքում ջրածինը ամենատարածված տարրն է և այն կազմում է աստղերի և Արեգակի զանգվածի մոտ կեսը, Արեգակի մթնոլորտի 84 %-ը և միջաստղային միջավայրի հիմնական մասը։ Երկրագնդի վրա ջրածինը առաջացնում է համար մեկ նյութը՝ ջուրը — (H2O): Ջրածնի պարունակությունը երկրակեղևում 0,15 % է, ընդհանուր պարունակությունը Երկրի վրա՝ 1 %: Ջրածինը Երկրի վրա ազատ վիճակում հանդիպում է հազվադեպ՝ որոշ հրաբխային և այլ բնական գազերում, օդում՝ 10-4%:

    Ջրածինը համարվում է, որպես երկրի մակերևույթի և տիեզերքի առավել տարածված տարր: Ջրածնի այրման ջերմաստիճանը ամենաբարձրն է, իսկ թթվածնի մեջ այրելու ժամանակ առաջացած նյութը ջուրն է:

Ջրածնի ֆիզիկական հատկությունները

Պարզ նյութը՝ ջրածինը (H2) սովորական պայմաններում անգույն, անհամ, անհոտ գազ է։ 14,5 անգամ թեթև է օդից Ջրում քիչ է լուծվում։ -252,8°С- ում 1 մթնոլորտային ճնշման տակ ջրածինը դառնում է շարժուն հեղուկ, որը ևս անգույն է։ Ջրածինը լավ լուծվում է որոշ մետաղներում՝ Ni,Pd,Pt։ Ջրածնի դիրքը 1 և 7-րդ խմբում պայմանավորված է նրանով, որ ջրածնի ատոմը կարող է կորցնել էլեկտրոն, նմանվելով ալկալիական մետաղներին և վերցնել էլեկտրոն, նմանվելով հալոգեններին, այիսպիսով ջրածնի ատոմը օժտված է վերօքսերկակիությամբ՝ կարող է լինել և՛ օքսիդիչ և՛ վերականգնիչ:

Ջրածնի քիմիական հատկությունները

Ջրածնի ատոմը խիստ ռեակցիոունակ է։ Այն շատ արագ առաջացնում է H2 մոլեկուլը: Ատոմական ջրածնով աշխատող այրիչը ստեղծում է 4000°С բարձր ջերմաստիճան, որը պայմանավորված է H2-ի կապի մեծ էներգիայով։ Բացի հիդրիդներից, որտեղ ջրածնի օքսիդացման աստիճանը -1 է, մնացած միացություններում ունի +1 օքսիդացման աստիճան։

Կիրառումը

Մեծ քանակությամբ ջրածին կիրառվում է ամոնիակ, HCl սինթեզելու համար, հեղուկ ճարպերի հիդրոգենացման համար։ Որպես թեթև գազ հելիումի հետ լցնում էին օդապարիկները։ Ջրածինը օգտագործում են բարձր ջերմաստիճան ստանալու համար՝ 3000-4000°С։ Սակայն ջրածնի ամենալուրջ խնդիրը՝ միջուկային այս ռեակցիան է 21H+31H=42He+n+17,6 կգ: Այս ռեակցիան ընթանում է 10 մլն աստիճանում։ Եթե հնարավոր լիներ կառավարել այս ռեակցիան, մարդկությունը կլուծեր էներգիայի պրոբլեմը։ Կարևոր է նաև պինդ վիճակում ջրածնի ստացումը (մետաղական ջրածին), որը օժտված է գերհաղորդականությամբ։

The sun is shining,
The sun is warming,
The sun always smiles,
And every day in the summer.

fill – cause (a space or container) to become full or almost full. (լրացնել)

stir – move a spoon or other implement round in (a liquid or other substance) in order to mix it thoroughly. (խառնել)

feverish  – having or showing the symptoms of a fever. (բորբոքված)

shove – push (someone or something) roughly. (խոթել)

“Ready?”

“Ready.”

“Now?”

“Soon.”

“Do the scientists really know? Will it happen today, will it?”

“Look, look; see for yourself!”

The children pressed to each other like so many roses, so many weeds, intermixed, peering out for a look at the hidden sun.

It rained.

It had been raining for seven years; thousands upon thousands of days compounded and filled from one end to the other with rain, with the drum and gush of water, with the sweet crystal fall of showers and the concussion of storms so heavy they were tidal waves come over the islands. A thousand forests had been crushed under the rain and grown up a thousand times to be crushed again. And this was the way life was forever on the planet Venus, and this was the school room of the children of the rocket men and women who had come to a raining world to set up civilization and live out their lives.

“It’s stopping, it’s stopping!”

“Yes, yes!”

Margot stood apart from them, from these children who could ever remember a time when there wasn’t rain and rain and rain. They were all nine years old, and if there had been a day, seven years ago, when the sun came out for an hour and showed its face to the stunned world, they could not recall. Sometimes, at night, she heard them stir, in remembrance, and she knew they were dreaming and remembering gold or a yellow crayon or a coin large enough to buy the world with. She knew they thought they remembered a warmness, like a blushing in the face, in the body, in the arms and legs and trembling hands. But then they always awoke to the tatting drum, the endless shaking down of clear bead necklaces upon the roof, the walk, the gardens, the forests, and their dreams were gone.

All day yesterday they had read in class about the sun. About how like a lemon it was, and how hot. And they had written small stories or essays or poems about it:

I think the sun is a flower,
That blooms for just one hour.

That was Margot’s poem, read in a quiet voice in the still classroom while the rain was falling outside.

“Aw, you didn’t write that!” protested one of the boys.

“I did,” said Margot. “I did.”

“William!” said the teacher.

But that was yesterday. Now the rain was slackening, and the children were crushed in the great thick windows.

Where’s teacher?”

“She’ll be back.”

“She’d better hurry, we’ll miss it!”

Unknown words

Peering — Peering is a process by which two Internet networks connect and exchange traffic. 

Gush — to flow out or issue suddenly, copiously, or forcibly, as a fluid from confinement.

Stunned — to deprive of consciousness or strength.

They turned on themselves, like a feverish wheel, all tumbling spokes. Margot stood alone. She was a very frail girl who looked as if she had been lost in the rain for years and the rain had washed out the blue from her eyes and the red from her mouth and the yellow from her hair. She was an old photograph dusted from an album, whitened away, and if she spoke at all her voice would be a ghost. Now she stood, separate, staring at the rain and the loud wet world beyond the huge glass.

“What’re you looking at?” said William.

Margot said nothing.

“Speak when you’re spoken to.”

He gave her a shove. But she did not move; rather she let herself be moved only by him and nothing else. They edged away from her, they would not look at her. She felt them go away. And this was because she would play no games with them in the echoing tunnels of the underground city. If they tagged her and ran, she stood blinking after them and did not follow. When the class sang songs about happiness and life and games her lips barely moved. Only when they sang about the sun and the summer did her lips move as she watched the drenched windows. And then, of course, the biggest crime of all was that she had come here only five years ago from Earth, and she remembered the sun and the way the sun was and the sky was when she was four in Ohio. And they, they had been on Venus all their lives, and they had been only two years old when last the sun came out and had long since forgotten the color and heat of it and the way it really was.

But Margot remembered.

“It’s like a penny,” she said once, eyes closed.

“No it’s not!” the children cried.

“It’s like a fire,” she said, “in the stove.”

“You’re lying, you don’t remember!” cried the children.

But she remembered and stood quietly apart from all of them and watched the patterning windows. And once, a month ago, she had refused to shower in the school shower rooms, had clutched her hands to her ears and over her head, screaming the water mustn’t touch her head. So after that, dimly, dimly, she sensed it, she was different and they knew her difference and kept away. There was talk that her father and mother were taking her back to Earth next year; it seemed vital to her that they do so, though it would mean the loss of thousands of dollars to her family. And so, the children hated her for all these reasons of big and little consequence. They hated her pale snow face, her waiting silence, her thinness, and her possible future.

“Get away!” The boy gave her another push. “What’re you waiting for?”

Then, for the first time, she turned and looked at him. And what she was waiting for was in her eyes.

“Well, don’t wait around here!” cried the boy savagely. “You won’t see nothing!”

Her lips moved.

“Nothing!” he cried. “It was all a joke, wasn’t it?” He turned to the other children. “Nothing’s happening today. Is it?”

They all blinked at him and then, understanding, laughed and shook their heads.

“Nothing, nothing!”

“Oh, but,” Margot whispered, her eyes helpless. “But this is the day, the scientists predict, they say, they know, the sun…”

“All a joke!” said the boy, and seized her roughly. “Hey, everyone, let’s put her in a closet before the teacher comes!”

“No,” said Margot, falling back.

They surged about her, caught her up and bore her, protesting, and then pleading, and then crying, back into a tunnel, a room, a closet, where they slammed and locked the door. They stood looking at the door and saw it tremble from her beating and throwing herself against it. They heard her muffled cries. Then, smiling, the turned and went out and back down the tunnel, just as the teacher arrived.

“Ready, children?” She glanced at her watch.

“Yes!” said everyone.

“Are we all here?”

“Yes!”

The rain slacked still more.

They crowded to the huge door.

The rain stopped.

It was as if, in the midst of a film concerning an avalanche, a tornado, a hurricane, a volcanic eruption, something had, first, gone wrong with the sound apparatus, thus muffling and finally cutting off all noise, all of the blasts and repercussions and thunders, and then, second, ripped the film from the projector and inserted in its place a beautiful tropical slide which did not move or tremor. The world ground to a standstill. The silence was so immense and unbelievable that you felt your ears had been stuffed or you had lost your hearing altogether. The children put their hands to their ears. They stood apart. The door slid back and the smell of the silent, waiting world came in to them.

The sun came out.

It was the color of flaming bronze and it was very large. And the sky around it was a blazing blue tile color. And the jungle burned with sunlight as the children, released from their spell, rushed out, yelling into the springtime.

“Now, don’t go too far,” called the teacher after them. “You’ve only two hours, you know. You wouldn’t want to get caught out!”

But they were running and turning their faces up to the sky and feeling the sun on their cheeks like a warm iron; they were taking off their jackets and letting the sun burn their arms.

“Oh, it’s better than the sun lamps, isn’t it?”

“Much, much better!”

They stopped running and stood in the great jungle that covered Venus, that grew and never stopped growing, tumultuously, even as you watched it. It was a nest of octopi, clustering up great arms of fleshlike weed, wavering, flowering in this brief spring. It was the color of rubber and ash, this jungle, from the many years without sun. It was the color of stones and white cheeses and ink, and it was the color of the moon.

The children lay out, laughing, on the jungle mattress, and heard it sigh and squeak under them resilient and alive. They ran among the trees, they slipped and fell, they pushed each other, they played hide-and-seek and tag, but most of all they squinted at the sun until the tears ran down their faces; they put their hands up to that yellowness and that amazing blueness and they breathed of the fresh, fresh air and listened and listened to the silence which suspended them in a blessed sea of no sound and no motion. They looked at everything and savored everything. Then, wildly, like animals escaped from their caves, they ran and ran in shouting circles. They ran for an hour and did not stop running.

And then –

In the midst of their running one of the girls wailed.

Everyone stopped.

The girl, standing in the open, held out her hand.

“Oh, look, look,” she said, trembling.

They came slowly to look at her opened palm.

In the center of it, cupped and huge, was a single raindrop. She began to cry, looking at it. They glanced quietly at the sun.

“Oh. Oh.”

A few cold drops fell on their noses and their cheeks and their mouths. The sun faded behind a stir of mist. A wind blew cold around them. They turned and started to walk back toward the underground house, their hands at their sides, their smiles vanishing away.

A boom of thunder startled them and like leaves before a new hurricane, they tumbled upon each other and ran. Lightning struck ten miles away, five miles away, a mile, a half mile. The sky darkened into midnight in a flash.

They stood in the doorway of the underground for a moment until it was raining hard. Then they closed the door and heard the gigantic sound of the rain falling in tons and avalanches, everywhere and forever.

“Will it be seven more years?”

“Yes. Seven.”

Then one of them gave a little cry.

“Margot!”

“What?”

“She’s still in the closet where we locked her.”

“Margot.”

They stood as if someone had driven them, like so many stakes, into the floor. They looked at each other and then looked away. They glanced out at the world that was raining now and raining and raining steadily. They could not meet each other’s glances. Their faces were solemn and pale. They looked at their hands and feet, their faces down.

“Margot.”

One of the girls said, “Well…?”

No one moved.

“Go on,” whispered the girl.

They walked slowly down the hall in the sound of cold rain. They turned through the doorway to the room in the sound of the storm and thunder, lightning on their faces, blue and terrible. They walked over to the closet door slowly and stood by it.

Behind the closet door was only silence.

They unlocked the door, even more slowly, and let Margot out.

ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՌԱՋԻՆ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏԻ ՆԱԽՕՐԵԻՆ

Պատմել  երիտթուրքերի, որդեգրած  ծրագրերի  մասին /հեղաշրջումից առաջ և հետո/:

XX դ․ սկզբներին ուժեղանում էր հակահամիդյան պայքարը։ Շարժման մեջ մեծ դեր ուներ երիտթուրքերի «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությունը։ Հայերի մի մասը բռնակալության դեմ պայքարում անհրաժեշտ համարեցին համագործակցել Օսմանյան կայսրությունում գործող բոլոր ուժերի հետ։ Դաշնակցությունն իր նոր ծրագրում առաջադրեց Արևմտյան Հայաստանում լայն ինքնավարության պահանջը։ 1907 թվականին Փարիզում ընդդիմադիր ուժերի երկրորդ համաժողովը որոշեց զինված ապստամբության միջոցով տապալել համիդյան բռնատիրությունը։ 1908 թվականին տեղի ունեցավ հեղաշրջում։ Երիտթուրքերը Մակեդոնիայից շարժվեցին Կ․ Պոլիս՝ սուլթանից պահանջելով վերականգնել 1876թ․ չգործադրված սահմանադրությունը։ Սուլթանը տեղի տվեց։ Երկիրը հռչակվեց սահմանադրական միապետություն։ Օսմանյանը կայսրության և հայ ժողովուրդները մեծ հույս ունեին այդ հեղաշրջումից։ Հայ ազատագրական ուժերը նույնիսկ պայքարի օրակարգից հանեցին արևմտահայությանը ընդհանուր զինված ապստամության նախապատրաստելու խնդիր։ Սակայն ոգևորվածությունը շատ չտեևեց, որովհետև երիտթուրքերը ոչ մի փոփոխություն չարեցին։
Շարունակեցին Աբդուլ Համիդի հակահայ քաղաքականությունը։ Կիլիկիայի դեպքերը ցույց տվին, որ երիտթուրքերը որդեգրել են հայերի բնաջնջման աբդուլհամիդյան պետական ծրագիրը։

Ներկայացրու Հայկական Հարցը 1912-1914թթ.

• Պողոս Նուբար փաշա և Ազգային պատվիրակություն

1912թ․-ին Թիֆլիսում ստեղծվեց Հայոց ազգային բյուրոն։ Նրա գլխավոր նպատակն էր հասնել Հայկական հարցի լուծմանը։ Գևորգ Ե-ն 1912թ․-ին դիմեց ռուսական կայսրին՝ հայերին պաշտպանելու խնդրանքով։ Պողոս Նուբար փաշան նշանակվեց Եվրոպայում կաթողիկոսի լիազոր ներկայացուցիչ։ Նրա գլխավորությամբ ստեղծված Ազգային պատվիրակությունը հայկական բարենորոգումներին հուշագիր պատրաստեց տերություններին ներկայացնելու համար։ 1913թ․ ամռանը Հայկական հարցը կրկին դարձավ վեց տերությունների դիվանագիտական պայքարի առարկա։ 

• Անդրեյ Մանդելշտամը և նրա  հայակական բարենորոգումների նախագիծը

Կ․ Պոլսում ռուսական դեսպանության թարգմանիչ Անդրեյ Մանդելշտամը կազմեց հայկական բարենորոգումների նախագիծ։ Ըստ նախագծի՝ հայկական վեց նահանգներից՝ Էրզրում, Վան, Բիթլիս, Դիարբեքիր, Խարբերդ, Սեբաստիա, կազմվելու էր մեկ նահանգ։ Նահանգի գերագույն կառավարիչը պետք է լիներ թուրքահպատակ քրիստոնյա կամ եվրոպացի։ Ի վերջո սկսվեց բանակցությունների նոր փուլ՝ այս անգամ ռուսական և թուրքական կողմերի մեջ։ 

• 1914թ. հունվարի 26-ի ռուս-թուրքական համաձայնագիրը

1914 թվականին ստորագրվեց Արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումներ անցկացնելու վերաբերյալ ռուս-թուրքական համաձայնագիրը։ Ըստ համաձայնագրի՝ յոթ նահանգներից ձևավորվում էր վարչական երկու միավոր։ Դրանք կառավարելու էին օտարերկրյա երկու տեսուչները։ Ռուս-թուրքական համաձայնագիրը հայերին ինքնավարություն չէր տալիս և ավելի համեստ պահանջներ էր առաջադրում, քան Մանդելաշտամի ծրագիրը։ Հայկական հարցի այս փուլում խզեցին կապերը երիտթուրքերի հետ և դարձան իշխանություններին ընդդիմություն։

• 1914թ.-ի բարենորոգումների չիրականացման պատճառները

Երիտթուրքական  կառավարությունը տարբեր պատճառներով նորից ձգձգում էր հայկական բարենորոգումների իրագործումը։ 1914թ․ տեսուչներ ընտրվեցին հոլանդացի դիվանագետ Լ․ Վեստենենկը և նորվեգացի գնդապետ Ն․ Հոֆը։ Հոֆը նոր էր եկել Արևմտյան Հայաստան, իսկ Վեստենենկը դեռ չէր էլ ժամանել, երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Օգտվելով բարենպաստ իրավիճակից Թուրքիան չեղյալ համարեց բարենորոգումների ծրագիրը և կասեցրեց եվրոպացի տեսուչների աշխատանքը։ Այսպիսով՝ հայկական բարենորոգումների հերթական փորձը նույնպես ձախողվեց։

• «Պողոս Նուբար փաշան  որպես հայ ականավոր քաղաքական գործիչ»

1904 թ. Պողոս Նուբար փաշան ընտրվում է Կահիրեի գավառական երեսփոխանական ժողովի ատենապետ։ Նրա օրոք՝ 1905 թ.-ից 1914 թթ. Կահիրեի հայոց եկեղեցու հասույթները 2000 ոսկուց հասան 10.000-ի։ 1904 թ.-ին օգնություն ուղարկեց Տարոնի տառապյալներին, 1905 թ.-ին՝ էջմիածնին, աջակցեց Կահիրեի Գալուստյան վարժարանի կառուցմանը։ 1906 թ. Կահիրեում տեղի ունեցավ նշանավոր գործիչների համագումար,որը հիմնեց աշխարհում մինչ այսօր գործող ամենամեծ բարեգործական ընկերությունը՝ Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միությունը։ Նպատակը արևմտյան Հայաստանում և Կիլիկիայում ապրող հայությանն օգնություն հասցնելն էր։ Ստեղծեցին անձեռմխելի հիմնադրամ, որը կնպաստեր ծրագրի հարատևմանը։

1912 թ․ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գևորգ 5-րդի կոնդակով գլխավորեց ազգային պատվիրակությունը և պետք է Մեծ տերություններին ներկայացներ թուրքահպատակ հայկական նահանգներում բարեփոխումներ կատարելու հարցը։ Նրան էին ընտրել, քանի որ ուներ կարողություն, որևէ կուսակցության չէր հարում, հեղինակություն էր աշխարհասփյուռ հայության համար և Եվրոպայի դիվանագիտական պաշտոնական շրջանակներում։ Ի տարբերություն մինչ այդ պատվիրակության ղեկավար հոգևորականների,նա հարցը ներկայացնում էր ոչ թե մարդասիրական,այլ շահադիտական տեսանկյունից։ Հետևանքը եղավ 1914 թ-ին Թուրքիային բարենորոգումներ պարտադրող պայմանագիրը,որը ցավոք համաշխարհային պատերազմի պատճառով, մնաց անկատար։ Պատերազմի սկսելու պահին Պողոս Նուբարը կիլիկիահայերին փրկելու նպատակով 1914 թ. նոյեմբերին, ծովեզերքը գրավելու առաջարկով դիմում է անգլիական իշխանություններին, Բրիտանական ուժերի ափ հանումը կապահովեր տեղի հայերի անվտանգությունը, սակայն Բրիտանացիները այլ ծրագիր ունեին։

Պողոս Նուբարը նոր թափ է հաղորդում արևելահայերի շարժամանը՝ 6000 ոսկի ուղարկելով Թիֆլիս։ Սկսում նոր հանգանակություններ։ Հայության անունից շրջում է Եվրոպայում՝ բանակցելով տարբեր երկրների կառավարությունների հետ։ Հույս ուներ, որ պատերազմում մեր հաղթանակից հետո ամենինչ կփոխվի:

1919 թ. Պողոս Նուբարը՝ որպես արևմտահայերի պատվիրակության ղեկավար, ՀՀ պատվիրակության հետ միասին ներկայացավ Փարիզի կոնֆերանսում։ 1919 թ հոկտեմբերի 29 -ին Պողոս Նուբարը Միացյալ կառավարություն ստեղծելու առաջարկով պատվիրակներ ուղարկեց Հայաստան, սակայն արդյունքի չհասան։

• Զապել Եսայան,Զաբել Եսայանի 11-էջանոց զեկույցը»/
  /բացահայտել Զապել Եսայանի ինքնությունը/15 նախադասություն/, հոդվածը կարդալուց հետո 15 նախադասությամբ ամփոփել/

Զապել Եսայան նրա իսկական անունը Զապել Հովհաննիսյան ծնվել է փետրվարի 4, 1878 թվականին մարզ Ստամբուլ, Թուրքիա։ Մահացել է 1943 թվականին Սիբիրում, ԽՍՀՄ։ Նրա մասնագիտությունը վիպասան, թարգմանիչ, գրականագետ, բանաստեղծ, հրապարակախոս, համալսարանի պրոֆեսոր և գրող, գրել է բազմաթիվ վեպեր։  Թուրք պատմաբան Ումիթ Քուրթը և լրագրող Ալև Էրը Փարիզի Նուբարյան գրադարանում կատարած ուսումնասիրությունների ժամանակ հայտնաբերել են ցեղասպանության մասին վկայող մի փաստաթուղթ` հայտնի գրող Զաբել Եսայանի 11-էջանոց զեկույցը, որով հեղինակը ներկայացրել է 1915-ին և դրանից հետո հայ կանանց և աղջիկներին պատուհասած դժբախտությունները:
Նրանց կարծիքով այդ փաստաթուղթը մինչև օրս հրատարակված չի եղել: Ըստ «Ագոս» թերթի՝ այդ զեկույցը ներկայացվել է Փարիզի Խաղաղության կոնֆերանսում հայկական պատվիրակության անդամ Պողոս Նուբար Փաշային: Վերջինս էլ այն հանձնել է կոնֆերանսին մասնակից երկրների ներկայացուցիչներին:
Զաբել Եսայանը զեկույցում նշում է, որ երիտութուրքական իշխանությունները պատերազմը սկսելուց անմիջապես հետո սիստեմատիկ կերպով իրականացրել են երկրի ոչ մուսուլման ազգերի ոչնչացումը: Երիտասարդ կանանց, աղջիկներին և երեխաներին գողանում էին: Ըստ Եսայանի՝ նրանց թիվը գերազանցում է 200 հազարը, գրում է Ermenihaber-ը:
Եսայանն առանձին կետերով ներկայացրել է, թե ինչպես էին թուրքերն առևանգում կանանց և երեխաներին:
1. Կանաց մի մասին առևանգում էին հենց իրենց քաղաքներից և գյուղերից: Էրզրումում թուրք սպաները գողանում էին քաղաքի հայնտի հայերի աղջիկներին, իսկ Էրզիջանում՝ հարուստ ընտանիքների ժառանգորդ աղջիկներին:
2. Կանանց և երեխաներին գողանում էին տղամարդկանցքաղաքներից ու գյուղերից հեռացնելուց, սպանելուց հետո: Ոստիկանները, որոնք ուղեկցում էին կանանց խմբերը, նրանց բերում էին մի որևէ աղբյուրի մոտ, սակայն դրան մոտենալ և ջուր խմել արգելում էին: Ջուր խմելու գինը թուրք զինվորներին տրվելն էր:
3. Երբ այդ կանայք հասնում էին որևէ հավաքատեղի, նրանց վրա էին հարձակվում քրդերը, չերքեզները, չեչենները:
Թերևս զեկույցի ամենասարսափելի մասը վերաբերում է հայ կանանց նկատմամբ թուրքերի վերաբերմունքին: Եսայանը նշում է, որ բարձր դասի պատկանող կանանց խումբը հսկել է լավ պատրաստված պահակախումբը: Այդ կանանցից շատերն առաջին իսկ հնարավորության դեպքում ինքնասպան են եղել: Շատ ծնողներ իրենց երիտասարդ աղջիկներին նետել են Եփրատի ջրերի մեջ: Նորածին երեխաներին գրկած բազմաթիվ երիտասարդ կանայք նույնպես ցատկել են անդունդը: «Շատերը խենթացան: Նրանցից ոմանք բռնաբարությունից հետո կարողացել են փախչել, սակայն մեծ մասը զոհվել է փախուստի պահին: Շատ քիչ էր այն մարդկանց թիվը, որ կարողացել է ինքնապաշտպանվել»:

Աղբյուրները՝ Հայոց պատմություն, դասագիրք 8-րդ դասարան, էջ106-111, համացանց

Ես դիտեցի «Как стать принцессой» ֆիլմը, որը ամերիկյան արտադրության ֆիլմ է, սակայն ֆիլմը թարգմանել են տարբեր լեզուներով։ Ես դիտեցի ռուսերեն թարգմանած տարբերակը։ Ֆիլմը կատագերգական և դրամատիկ ժանրերի է։ Ֆիլմի ռեժիսորը Հարի Մարշալն է։

Ֆիլմը Սան Ֆրանցիսկոյում ապրող մի համեստ աղջկա՝ Միայի պատմությունն է, ով ոչնչով չի տարբերվում իր հասակակիցներից: Նա չի սիրում ուշադրության կենտրոնում լինելև երազում է, որ մարդիկ կդադարեն նկատել իրեն: Բայց հետո հայրը մահանում է հիվանդության պատճառով, և Միայի ամբողջ կյանքը գլխիվայր շուռ է գալիս: Տատիկը Միային ասում է, որ նա արքայական արյուն ունի և գահի իրավահաջորդն է: Այժմ Միան դժվար ընտրություն ունի. Մինչև իր տասնվեց տարեկան նա պետք է որոշի ՝ մնալ մոր հետ և շարունակել ապրել այնպես, ինչպես ապրել էր նախկինում, թե՞ արքայադուստր դառնալ և ապրել արքայական կյանքով:

Ֆիլմը շատ հետաքրքիր էր և ես խորհուրդ կտամ բոլորին, որպիսի դիտեն այն և տեղեկանան թե ի վերջո ինչ ընտրեց Միան։

Ղազարոս Աղայան․ հոդվածներ։

«ՄԻ ԿԱԼ ՀԱԿԱՌԱԿ ՉԱՐԻ»

Շատերն ինձ հարցնում են, թե ես ի՞նչ կարծիքի եմ «չարին հակառակ չկենալու» վերաբերությամբ։

Թեպետ շատ վտանգավոր է մեծերի ասածին դեմ գնալը, բայց ես չպիտի ծածկեմ իմ կարծիքն ու համոզմունքն այդ մասին։

Բնության մեջ ոչ մի կենդանի արարած չկա, որ ինչևիցե մի բանով զինված չլինի իր գոյությունը պաշտպանելու համար։ Երկու կենդանի արարածներ իրար բարեկամ լինել չեն կարող, եթե մեկը մյուսի կյանքին վտանգ է սպառնում։ Մարդը կարող է միայն այնքան բարի լինել, որ չի հարձակվի ուրիշի վրա, բայց երբ իր վրա են հարձակվում, նա չի կարող չպաշտպանվել։

Երբ որ Քրիստոսին ապտակ զարկեցին, նա իր մյուս երեսը դեմ չարավ ապտակողին, այլ ասաց․ «Եթե չար խոսեցի, վկայիր չարի մասին, իսկ եթե բարի, ինչ՞ու ես զարկում ինձ»։      (Հով․ գլ․ ԺԸ․ 23):

Այս է ահա բնականը, իսկ « չարին հակառակ չկենալը» անճարության, թուլության և ստրկության հետևանք է․ այսինքն՝ չարին հակառակ չկենալը առաքինություն չէ, այլ անկարողի խոհեմություն՝ ժամանակ վաստակելու համար, ընդդիմանալու ուժ հավաքելու համար։ Չարին հակառակ չկենալը շատ անգամ խոհեմություն էլ չէ, այլ անբարոյականություն, անբանականություն, անասնություն, որովհետև թույլ է տալիս չարերին, որ բարիների հետ վարվեն իրենց ուզածի պես։ Բայց այդ բարոյական սկզբունքը ասված է ամենքի համար։ Այդ սկզբունքին պետք է հետևեն ամենքը։ Այո, այդպես են բացատրում, բայց դա սոփեստություն է։ Ամենքի մեջ միակերպություն ոչ եղել է և ոչ էլ կլինի երբեք։ Մեկոնք հիմարությամբ կընդունեն այդ, իսկ մյուսները՝ չարությամբ կօգտվեն այդ հանգամանքից։ Ի՞նչ կվաստակես նրանից, եթե ասես․ «Սուր քո, և պարանոց մեր»։ Չ՞է որ թշնամին էլ հենց այդ կուզի և սուրը պարանոցիցդ անպակաս կպահե, ինչպես որ կա և եղել է միշտ։

Ես դեմ չեմ խոհեմության, որ դարձյալ ինքնապաշտպանության մի զենք է, բայց խոհեմությունը պետք չէ շփոթել առաքինության հետ։ Չարին հակառակ չկենալը՝ ուղիղ և բարոյական վարդապետություն չէ։ Դա դեմ է և ՛ խելքի, և՛ բարոյականության։

ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ

«Չարին հակառակ չըկենալու» վրա ես նայեցի ինքնապաշտպանության տեսակետից: Ինձ ասողներ եղան, թե ես այդ բանն այնպես չեմ բացատրում , ինչպես Տոլստոյը: Պետք է գիտենալ սակայն, որ Տոլստոյը չի ասում, թե «չարին չպետք է հակառակ կենալ»: Սա կնշանակե՝ «չարիքին պետք է հակառակ կենալ, միայն ոչ չարիքով»:

Ես էլ հո չե՞մ ասում, թե՝ երբ մեկը քո տունը կրակ տա, դու էլ գնա նրանը կրակ տուր: Այլ թե՝ «երբ տեսնում ես, որ տունդ կրակ են տալիս, աշխատիր թույլ չտալ, և պաշտպանիր ինչով որ կարող ես»:

Գոյության պաշտպանությունը հակառակ չէ ոչ մի օրենքի:

Բայց եթե դուրս կգա, որ դա հակառակ է Տոլստոյի ասածներին, թող լինի հակառակ, քանի որ նա մի մարդ է սխալական, իսկ տիեզերական օրենքները հավիտենական են:

Թող այս բանը լավ իմանա կրթվող հայ սերունդը և սիրե ու պաշտպանե իր դժբախտ ազգն ու լեզուն, իր պապերի թողած ավերակները և իր ծնող եկեղեցին:

Ինքն իրան չպատվողը ուրիշից պատիվ սպասելու իրավունք չունի: Ինքն իրան չօգնողը նույնիսկ աստծուց օգնություն հուսալու իրավունք չունի: Մեզ պես խեղճ ազգերը միայն ինքնօգնությամբ կարող են զորեղանալ և պահպանել իրանց գոյությունը: Դժբախտ ազգերի ամեն մի գիտակից անդամի մեջ շատ զարգացած է լինում ինքնապաշտպանության զգացումը: Դրանք դառնում են մի-մի լուսատու ճրագ և լուսավորում իրանց ազգակիցների առաջադիմության ուղին… դեպի ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ…

• Դուրս բեր մտքեր, արտահայտիր քո վերաբերմունքը: 100 տարի անց արդիակա՞ն են այս մտքերը, թե՝ ոչ. ինչպե՞ս:

Բայց եթե դուրս կգա, որ դա հակառակ է Տոլստոյի ասածներին, թող լինի հակառակ, քանի որ նա մի մարդ է սխալական, իսկ տիեզերական օրենքները հավիտենական են:

Ես այս մտքի հետ համաձայն եմ,որովհետև մարդը չի կարող կատարյալ լինել,բյաց տիեզերական օրենքները կատարյալ են և անսխալ:

Թող այս բանը լավ իմանա կրթվող հայ սերունդը և սիրե ու պաշտպանե իր դժբախտ ազգն ու լեզուն, իր պապերի թողած ավերակները և իր ծնող եկեղեցին:

Ինձ թվում է դա սխալ է որ մարդը իր ազգը ասում է դժբախտ,ինձ թվում է, որ դու կարող ես ընդհունել, որ քո ազգը դժբախտ է, բայց դա պետք չէ ասել դա ինձ թվում է քո երկրի նվաստացում է:

Գոյության պաշտպանությունը հակառակ չէ ոչ մի օրենքի:

Կյանքի համար պայքարելը դա հակառակ չէ ոչ մի օրենքի ոչ ոք քեզ չի կարող ասել երբ որ քեզ խփում են մի խփիր կամ մի պաշտպանվիր։Բայց դրա համար քեզ ոչ մի պատիժ չպետք է հասնի։

Թարգմանություն

Бисмарк и русское «ничего!»

Մի մարդ, ով համաշխարհային պատմության մեջ ընկավ երկաթյա կանցլեր գեղեցիկ մականունով `Օտտո ֆոն Բիսմարկ, ապրում էր 19-րդ դարի կեսին երեք տարի Սանկտ Պետերբուրգում: Նա Ռուսական կայսրությունում Պրուսիայի դեսպանն էր: Մեր երկրում գտնվելու ընթացքում Բիսմարկը ուսումնասիրում էր ռուսաց լեզուն և շատ վճռականորեն էր խոսում այն:

Երկրի շուրջ գործուղումների, տարբեր մարդկանց հետ հանդիպումների և խոսակցությունների շնորհիվ, արջեր որսելուց հետո, ոտքերի ծանր ցրտահարությունից հետո, ինչը համարյա հանգեցնում էր անդամահատման, Բիսմարկը համարյա արձակում էր խորհրդավոր ռուս հոգին: Ամեն դեպքում, նա հասկանում էր ռուսական կյանքի ձևի էությունը և մեր մտածողության առանձնահատկությունները: Եվ աշխարհայացքները նույնպես: Այս գիտելիքը նրան ապագայում շատ օգնեց, երբ ընտրեց Ռուսաստանը ճիշտ քաղաքական գիծ:

Ամենակարևորը. Բիսմարկը հավատում էր, որ ոչ մի դեպքում, և ցանկացած պայմաններում, մի վիճեք, չխոսենք Ռուսաստանի հետ: Unավալի է, որ գերմանացի իշխանավորները 20-րդ դարում երկու անգամ չլսեցին այս կարծիքը …

Ահա Ռուսաստանի և ռուսների մասին մեծ մարդու իմաստուն մեջբերումները.

«Դաշինք կնքեք որևէ մեկի հետ, սկսեք ցանկացած պատերազմ, բայց երբեք մի դիպչեք ռուսներին»

«Ռուսաստանի դեմ կանխարգելիչ պատերազմ. Ինքնասպանություն ՝ մահվան վախի պատճառով»:

«Ես գիտեմ հարյուրավոր եղանակներ ՝ արջը հանելու համար, բայց ոչ մեկը ՝ նրան հետ մղելու համար: Մի արցունք գցեք ռուսական արջին »:

«Նույնիսկ պատերազմի ամենահաջող ելքը երբեք չի հանգեցնի Ռուսաստանի փլուզման, որին աջակցում են հունական հավատքի միլիոնավոր ռուս հավատացյալներ: «Այս վերջինները, նույնիսկ եթե դրանք անջատված են միջազգային պայմանագրերի պատճառով, նույնքան արագ կմիանան միմյանց հետ, քանի որ սնդիկի առանձնացված կաթիլները իրենց ճանապարհը գտնում են միմյանց»:

Ահա և Բիսմարկի այն շատ հայտնի աֆորիզմը, որը շատերը համարում են մեր օրիգինալ հանրաճանաչ ասացվածքը. «Ռուսները երկար ժամանակ են ապահովում, բայց արագ անցնում»:

Կամ ՝ ևս մեկ հայտնի մեջբերում, որը մեր թշնամիները սիրում են սխալ մեկնաբանել: Դուք հավանաբար լսել եք, որ ռուսների հետ պայմանագրերը չարժե այն թղթի վրա, որի վրա գրված են: Այնպես որ, սա մի փոքր հատված է, որը հանվել է համատեքստից: Փաստորեն, մեծ քաղաքական գործիչ Օտտո Էդվարդ Լեոպոլդ ֆոն Բիսմարկը սա ասաց.

«Մի հուսաս, որ երբ օգտվես Ռուսաստանի թուլությունից, հավիտյան շահաբաժիններ կստանաս: Ռուսները միշտ գալիս են իրենց փողի համար: Եվ երբ նրանք գան, մի ապավինեք ձեր ստորագրած Jesuit պայմանագրերին, ենթադրաբար արդարացնելով ձեզ: Նրանք արժանի չեն այն թղթի վրա, որի վրա գրված են: Հետևաբար արժե խաղալ ռուսների հետ ազնիվ, թե ընդհանրապես »:

Դուք պետք է ընդունեք, որ բնօրինակ գների ճշմարիտ նշանակությունը բոլորովին այլ է, քան անբարյացակամ քարոզչության կողմից օգտագործվող սակավ վարկածը:

Բիսմարկը իր քաղաքական կարիերայի ընթացքում շարունակում էր օգտագործել ռուսաց լեզուն: Մեր խոսքերը անընդհատ սայթաքում էին նրա տառերով: Երբ նա դարձավ կառավարության ղեկավար, նա երբեմն նույնիսկ որոշ փաստաթղթեր էր ընդունում ռուսերեն պաշտոնական փաստաթղթերի վերաբերյալ. Գրեց «Անհնար» կամ «Զգուշացում»:

Բայց «երկաթյա կանցլերի» սիրելի բառը ռուսերեն «ոչինչ» բառն էր: Նա հիանում էր իր լայնությամբ և խորությամբ, իր պոլիսեմիայով և հաճախ օգտագործվում էր անձնական նամակագրության մեջ, օրինակ ՝ այսպիսի երկու լեզու համատեղելով. «Այլևս ոչինչ»:

Բայց իսկապես, սա շատ դժվար բառ է հասկանալու համար ՝ «ոչինչ»: Այստեղ փորձեք բացատրել դրա նշանակությունը ինչ-որ օտարականի: Եթե նույնիսկ հաջողության հասնի, օտարերկրացին դեռ ոչինչ չի հասկանա:

Ես, օրինակ, կտամ դրանց մի քանի հարցեր և պատասխաններ, որոնք խիստ դժվար է բառացիորեն թարգմանել ցանկացած օտար լեզու:

• Ինչպիսին է այսօր եղանակը … — Ոչինչ:
• Ինչպե՞ս ես սիրում այս գիրքը: … — Ոչինչ:
• Կինը, որի մասին դու խոսում ես գեղեցիկ է, … — Ոչինչ:
• Դու գո՞հ ես քո շեֆից … — Ոչինչ:

Եվ «Ոչ, երևի ոչինչ» արտահայտությունը կարող է խորթ հիմարության մեջ մտցնել որևէ օտարերկրացու:

«Ոչինչ» բազմակողմանի բառով, որն արտասանվում է տարբեր ինտոնացիայով, կա մի տեսակ զուտ մեր խորամանկ զսպվածություն կամ խոսելու վախ: «Ոչինչ» -ը բոլորովին ռուսերեն բառ է, որն իր մտքում է:

Այսպիսով, մեկ զավեշտալի դեպք օգնեց գերմանացի դեսպան Օտտոն ֆոն Բիսմարկին ներթափանցել խորհրդավոր ռուս «ոչնչի» գաղտնիքի մեջ:

Մի անգամ ձմռանը, Ռուսաստանում գտնվելու ընթացքում, նա վարձեց մարզիչ, բայց կասկածեց, որ նրա ձիերը կարող են բավականաչափ արագ վարվել: Մարզիչը ուրախությամբ բղավեց. «Ոչինչ-հա!», Հարստացրեց ձիերին և արագորեն վազեց դեպի կոպիտ ճանապարհը:

Բիսմարկը անհանգստացավ. «Բայց դուք ինձ չե՞ք հանելու»:

—Ոչինչ: — պատասխանեց վարդագույն մարզիչը:

Բայց հանկարծ սահնակը շրջվեց, Պրուսիայի դեսպանը թռավ ձյունը, ծայրաստիճան անհաջող ընկավ և կոտրեց դեմքը: Գերմանական արյունը թափվեց ռուսական հողի վրա: Զայրացած ՝ Բիսմարկը պողպատե ձեռնափայտով պտտվեց մարզչի համար: Բայց նա հանգիստ ձեռքերով բռնեց մի բուռ ձյուն և սկսեց սրբել պրուսական դեսպանորդի արյունոտ դեմքը: Նա ջնջեց արյունը և ասաց. «Ոչինչ, ախ վարպետ … ոչինչ, հա» …

Այս դեպքից հետո Բիսմարկը այդ ձեռնափայտից պատվիրեց օղակ ՝ լատիներեն տառերով մակագրությամբ. «Ոչինչ»: Դժվար պահերին նրան ազատվեցին այս ամբողջ համապարփակ ռուսերեն բառը:

Եվ երբ Գերմանիայի «երկաթյա կանցլերը» քննադատվեց Ռուսաստանի նկատմամբ չափազանց մեղմ լինելու համար, նա պատասխանեց. «Գերմանիայում ես միայն ասում եմ« ոչինչ », իսկ Ռուսաստանում ՝ ամբողջ ժողովուրդը»: