Քնարիկ Հակոբյան

Կարդա՜ Վանո Սիրադեղյանի «Չհիշվող պատերազմ» էսսեն։

1. Նշիր էսսեում առանցքային 2-3 կետ։
   1. Ղարաբաղյան պատերազմի չորս տարիներին Սփյուռքից (մոտիկ ու հեռու) այդ պատերազմին մասնակցեցին 50 հոգուց ոչ ավել կամավորական: Այս թվի ոչնչությունը պատկերացնելու համար նշենք, որ սերբ-մուսուլմանական վերջին պատերազմին մասնակցում էր այլերկրացի սերբերից կազմված 5000-անոց զորամիավորում:
   Առանցքային եմ համարում այս կետը, որովհետև այն շատ բան է ասում «ացգասեր» ժողովրդի մասին։
   2. Երբ երկրի օպոզիցիան պայքարում է ոչ թե օրվա, այլ տարիներ առաջ եղած իշխանության դեմ, երբ ապրիլի 24-ին խաշ են դնում եւ ակադեմիկոս ու հանցագործ սեղան են նստում օղռաշների հետ, երբ օրենք են գրում պատմական իրադարձության վերաբերյալ, երբ իրավապաշտպանները պաշտպանում են հաղթած բանակի Սպարապետի գլուխը կտրելու գնացած անասուններին (միմիայն նրանց), երբ 100 հոգու ներկայությամբ մարդ են սպանում եւ ի հայտ չի գալիս մեկ լիարժեք վկա, գլխակեր բարքերով ապրող այդ երկիրը չի կարող աղետի չգալ:
   Առանձնացրել եմ հետևյալ միտքը, որովհետև ներկայացվում է այն պատճառը, որը մեր երկիրը տանում է աղետի։ 
   
2. ««Մեկ ազգ – մեկ հայրենիք» թեմայով խոսելիս «ազգասեր» մեր բերանները Լենինականից Ղարսլայնքով ճորթելուց առաջ արժե հիշել, արձանագրել՝ թեկուզ ցավ տա, եւ չմոռանալ երբեք, որ ղարաբաղյան պատերազմի չորս տարիներին Սփյուռքից (մոտիկ ու հեռու) այդ պատերազմին մասնակցեցին 50 հոգուց ոչ ավել կամ ավորական: Այս թվի ոչնչությունը պատկերացնելու համար նշենք, որ սերբ-մուսուլմանական վերջին պատերազմին մասնակցում էր այլ երկրացի սերբերից կազմված 5000-անոց զորամիավորում» մտքին փաստարկված հակադրվիր։ Այս նույն հատվածում գտիր չափազանցությունը։
   Կարծում եմ՝ այս հատվածում թվերը որող չափով չափազանցված են, որովհետև Վանո Սիրադեղյանը ևս զբաղվում էր քաղաքականությամբ, իսկ ինչպետս գիտենք քաղաքականությամբ զբաղվողների միջև մշտապետ եղել է ոչ համերաշխ հարաբերություններ և նրանք միշտ փորձել են մյուսին փնովելով բարձրացնել իրենց դիրքը։
3. «Պատերազմի, պատերազմական իրավիճակի այսպիսի՝ «ազգային առանձնահատուկ» ընկալման պայմաններում, նույնիսկ այն պարագայում, երբ ամենածանր իրավիճակներում անգամ իշխանությունը ճակատ չուղարկեց զորակոչիկներին, խնայելով երեխաների կյանքը, Հայաստանի ժողովուրդը չներեց այդ պատերազմը, բնականաբար, եւ չգնահատեց ո´չ զինադադարը, ո´չ հաղթանակը… Որովհետեւ դա դեռ սովետական ժողովուրդն էր: Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները զոհվել էին պատերազմում» միտքը, մանավանդ մուգ գրված նաղադասությունները մեկնաբանիր։ Գնահատիր այսօրվա հայաստանյան ժողովրդին։
   Ըստ իս զոհված ՀՀ քաղաքացիները հայրենասեր, հայրենանվեր մարդիկ են, ովքեր կա՛մ հայրենիքի համար զոհվել են պատերազմում, կա՛մ քաղաքական գործում որևէ գերխնդիր լուծելու փորձի համար սպանվել են, իսկ արդեն սովորական ժողովուրդը այն մարդիկ են, ովքեր չեն հասկանում հայրենիքի նշանակությունը և առաջնային միշտ դիտարկում են իրենց շահը։
   Ունեմ մի տեսակետ և կարծում եմ շատերը կհամաձայնեն դրա հետ. երկիրը կկարողանա նվաճել լուրջ առաջընթացներ և հաղթանակներ միայն միասնականության շնորհիվ, որը ներկայիս Հայաստանում բացակայում է։ Երկիրը պառակտվել է, և մինչ չձեռնարկվեն քայլեր այն միավորելու, ապա մեր պարտությունների թիվը գնալով կհամալրվի նոր դեպքերով։
4. Տպավորությունդ գրիր այս էսսեի շուրջ, չմոռանաս ասածդ հիմնավորել նյութից քաղած տողերով։
   Այս էսսեի շուրջ Վանո Սիրադեղյանի հետ համակարծիք եմ, որովհետև նա խոսում էր լուրջ խնդրի մասին, որը հանդիսանում է մեր անհաջողությունների պատճառը։ Կարևոր եմ համարում նաև խոսել այս կետի մասին՝ նա չի տվել ոչ մի քաղաքական գործիչի անուն, որը ըստ իս շատ կարևոր է։ Ինչպես նախորդ ընթերցածս էսսեներում, այստեղ նույնպես Վանո Սիրադեղյանն օգտագոծում է ժառգոնային բառապաշար, սակայն ես դրան վերբերվում եմ նորմալ, որովհետև լինում են պահեր, որ կուտակված մտքերը գրական բառապաշարով շարադրելը ուղղակի անհնար է։

1) 37,5
2) 52,4
3) 840
4) 21

Շարունակել կարդալ “Պարապմունք 14 “ →

Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարը տեղի է ունեցել 1986 թվականի ապրիլի 26-ին ՈՒկրաինայում՝ Լենինի անվան Չեռնոբիլի ատոմային էլեկտրակայանում։ Տեղի է ունեցել ռեակտորի պայթյունի հետևանքով և շրջակա տարածքները ենթարկել է ռադիոակտիվ ճառագայթման։ Այս վթարն ատոմային էներգետիկայի պատմության մեջ ամենախոշորն է ինչպես զոհերի քանակով, այնպես էլ տնտեսական վնասով։ Վթարից հետո առաջին երեք ամիսների ընթացքում մահացել է 31 հոգի, իսկ ճառագայթման հետևանքները, որոնք բացահայտվել են 15 տարիների ընթացքում, դարձել են 60-80 մարդու մահվան պատճառ։ 134 մարդ տարբեր աստիճանի ճառագայթային հիվանդություն են ստացել, ավելի քան 115 հազար մարդ տարհանվել է 30 կիլոմետրանոց ճառագայթման գոտուց։ Հետևանքների վերացման համար մոբիլիզացվել են նշանակալի ռեսուրսներ, ավելի քան 600 հազար մարդ մասնակցել է վթարի հետևանքների լիկվիդացման գործում։
Ռեակտորի այրումից առաջացած ամպը օդի մեջ տարածել է բազմաթիվ ռադիոակտիվ նյութեր, և առաջին հերթին յոդի և ցեզիումի ռադիոնուկլիդներ, մեծամասնությամբ Եվրոպայի տարածքում։
Չեռնոբիլի վթարը մարդկության պատմության մեջ մտավ որպես միջուկային խոշորագույն աղետներից մեկը՝ ԽՍՀՄ-ի համար դառնալով մեծ հասարակա-քաղաքական նշանակության իրադարձություն։ Ժամանակի ընթացքում վթարի հանգամանքների և փաստերի վերարտադրումը փոխվել է, և մինչ այժմ որևէ կոնսենսուսի չեն հասել։

Կա մի ասույթ, որն ասում է՝ «Արգելված պտուղը համով կլինի»։
Այո՛, լիովին համամիտ եմ։ Իսկ ինչո՞ւ հենց դա, չէ՞ որ արգելված է, նշանակում է՝ կա՛մ վատն է, կա՛մ թունավոր, կա՛մ շատ վտանգավոր։
Արգելված պտուղը համով է, որովհետև հասանելի չէ։ Իսկ մարդն իր կյանքի ընթացքում միշտ ցանկանում է նոր բաներ բացահայտել, այն ավելի հետաքրքրացնելու համար։ Սակայն այն, ինչը սովորական է և հասանելի է բոլորին, չի առաջացնում նույն չափ հետաքրքրություն, որքան արգելվածի ժամանակ է լինում։
Շատ հաճախ այդ արգելվածը չափազանց վտանգավոր կարող է լինել, մեզ այդ մասին զգուշացրած կարող են լինել, սակայն մեր ուշադրությունը սևեռված է լինելու այն փորձելու, բացահայտելու վրա։
Օրինակները հազարավոր են, սակայն կառանձնացնեմ մեկը։ Մի անգամ կարդում էի հոգեբանական հողվածներ երեխաների և ծնողների հարաբերություններում։ Այնտեղ գրված էր, որ ծնողները շատ հաճախ արգելում են երեխաներին ինչ-որ բան, սակայն երբեք չեն ասում արգելելու պատճառը։ Եկեք հիշենք մեր ասույթը՝ «Արգելված պտուղը համով կլինի»։ Այս ասույթը նաև երեխաների մտքում է։ Հոգեբաններն ասում էին, որ ավելի լավ կլինի, եթե ծնողներն արգելելու փոխարեն բացատրեին նրանից առաջացող վտանգների մասին և հակառակ արգելելու՝ պարզապես խորհուրդ տային չփորձել։
Այսպիսով՝ հանգում ենք նրան, որ արգելված ամեն ինչը միշտ լինելու է ավելի ցանկալի, քան այն, ինչը հասանելի է և թույլատրելի։

Ո՞վ ես դու։ Ի՞նչպես հայտնվեցիր իմ կյանքում։ Ի՞նչու դարձար այդքան կարևոր։
Երբեմն մտածում եմ՝ արդյո՞ք ես կլինեի նույնը, եթե չհանդիպեի քեզ…
Գիտես՝ մենք երբեք չենք խոսել մեր երազանքների մասին, օրինակ` դու գիտե՞ս՝ ինչի մասին եմ երազում, կարծում եմ, որ ոչ։ Այսօր կիմանաս, սակայն վստահ եմ, որ չես հասկանա պատճառը, այն քեզ կթվա տարօրինակ, բայց…
Կուզենայի ամբողջ աշխարհում մնայինք միայնակ, միայն ես և դու, ուրիշ ոչ ոք։ Ես այդժամ կգոռայի ներսումս կուտակվածի մասին։ Կգոռայի, որովհետև աշխարհը կլինեիր դու, որովհետև կլիներիր միակը։ Իսկ մինչ մենք միայնակ չենք, ես այդ մասին կշշնջամ ականջիդ, որովհետև շշնջալիս հորինելու եմ առանձին աշխարհ, որի բարձրախոսները լինելու են ականջներդ, որոնք իմ շշունջը տարածելու են միայն այն աշխարհում, որը միայն մեզ է պատկանում։
Երևակայելը հաճելի է, իսկ իրականություն վերադառնալը՝ ցավոտ։ Գիտե՞ս՝ ինչու չեմ վերադառնում իրականություն։ Չեմ վերադառնում, որովհետև վախենում եմ այնտեղ քեզ չգտնել, վախենում եմ չզգալ այն սրտի թրթիռը, որը առաջանում է, երբ ականջիդ շշնջում եմ զգացմունքներիս մասին։
Իսկ արդյո՞ք իմ ականջները կան քո երևակայության մեջ, որոնք լինելու էին քո բարձրախոսներն իմ աշխարհում։ Երևի՝ ոչ…

Página 155, tarea 1
1.¿Dónde vivía usted antes?/en el pueblo. — Yo vivía en el pueblo.
2.¿A qué hora salías de la escuela?/a las 12. — Yo salía a las 12.
3.¿Cuántos años tenías en 1992?/cinco años. — Yo tenía cinco años en 1992.
4.¿Dónde trabajaban ellos antes?/en la fábrica textil. — Ellos trabajaban en la fábrica textil.
5.¿Adónde ibais a veranear?/al mar. — Nosotros íbamos al mar.
6.¿Cómo era tu abuelo?/simpático. — Mi abuelo era simpático.
7.¿Quién os  invitaba los domingos?/mi tío Felipe. — Nos invitaba mi tío Felipe. 
8.¿Dónde os bañabais en las domingos?/en el mar. — Nos bañábamos en el mar.
9.¿Cuántos cigarrillos fumabas antes?/2 cajetillas. — Fumaba 2 cajetillas cigarrillos antes.
10.¿Qué vida llevaban ustedes en el pueblo?/una vida tranquila. — Llevábamos una vida tranquil en el pueblo.

Página 156, tarea 2
1.Él ahora apenas fuma. — Antes él fumaba mas.
2.Apenas vamos al cine. — Antes ibais al cine mas.
3.Ella apenas lee. — Antes ella leía mas.
4.Ellos apenas duermen. — Antes ellos dormían mas.
5.Vosotros ahora apenas nos visitáis. — Antes vosotros nos visitabais mas.
6.Usted ahora apenas nos escribe. — Antes usted nos escribía mas.
7.Nosotros ahora apenas salimos de casa. — Antes nosotros salíamos  de casa mas.
8.Tú ahora apenas haces deporte. — Antes tú hacías deporte mas.
9.Él ahora apenas nos llama por teléfono. — Antes él nos llamaba por teléfono mas.
10.Yo ahora apenas voy al teatro. — Antes yo iba al teatro mas.

Página 156, tarea 3
1.Los niños se estaban bañando./Nosotros. — Nosotros nos estábamos bañando.
2.Ellos estaban comiendo./Ustedes. — Ustedes estaban comiendo.
3.Consuelo estaba leyendo la prensa./Tú. — Tú estabas leyendo la prensa.
4.Él estaba bailando./Vosotras. — Vosotros estabais bailando.
5.Nosotros nos estábamos levando las manos./Usted. — Usted se estaba levando las manos.
6.Yo me estaba secando el pelo./Ella. — Ella se estaba secando el pelo.
7.Pilar estaba durmiendo la siesta./Yo. — Yo estaba durmiendo la siesta.
8.Ellos estaban saludando a sus amigos./Tú. — Tú estabas saludando a sus amigos.
9.Nosotros estábamos descansando./Ellos. — Ellos estaban descansando.
10.Ella estaba viendo la televisión./Nosotras. — Nosotras estábamos viendo la televisión.

Página 162, tarea 7
1.En este pueblo hay ahora muchas fábricas. — Antes había pocas fábricas.
2.En esta calle hay ahora mucho trafico. — Antes había poco trafico.
3.En esta costa hay ahora muchos hoteles. — Antes había pocos hoteles.
4.En este parque hay ahora pocos pájaros. — Antes había muchos pájaros.
5.Ahora hay mucha gente sin trabajo. — Antes había poca gente sin trabajo.
6.Ahora hay muchos coches. — Antes había pocos coches.
7.En este jardín hay ahora pocas flores. — Antes había muchas flores.
8.Ahora hay menos enfermedades. — Antes había pocos enfermedades.
9.Ahora hay muchos drogadictos en el mundo. — Antes había pocos drogadictos.

Թեմա 6. Արտավազդ 2-րդ և հաջորդներ.
ա/ Արտավազդ 2-րդ
բ/ Վերջին Արտաշեսյաններ
գ/ Թագավորության անկումը /բանավոր, էջ 76-80, նաևայլաղբյուրներ/

Շարունակել կարդալ “Հոկտեմբերի 18-22” →