Իսպաներեն, իտալերեն, ֆրանսերեն՝ եվրոպական լեզվաընտանիքի ամենագեղեցիկ լեզուները, որոնք ամբողջ ձմեռային ճամբարի ընթացքում մեր ուշադրության կենտրոնում էին։ Նոր ծանոթություններ, ճամփորդություններ, թափառումներ, ֆիլմադիտումներ, քննարկումներ, երգեր․այս ամենով լցրեցինք մեր երեք ամենահիշարժան շաբաթները։ Մեր սիրելի ուսուցիչների՝ Ռուզաննա Սարգսյանի, Կարինե Թևոսյանի և Մարիամ Սարդարյանի շնորհիվ մեր ճամբարը դարձավ ավելի հետաքրքիր, որովհետև միշտ մեզ հետ էին, և ամեն հնարավոր բան անում էին, մեր ճամբարն առավել հետաքրքիր դարձնելու համար։
Ձմեռային ճամբարը շատ հետաքրքիր և բազմակողմանի էր ինձ համար։ Այն ինձ շատ բան տվեց և սովորեցրեց։
Ավելի մանրամասն տպավորությունների և առօրյայի մասին ներկայացված է շաբաթվա ամփոփումներում՝
Ճամփորդելը, հետաքրքիր ժամանակ անցկացնելը, նոր վայրերի բացահայտումը ընկերների հետ, մնում է մեր հիշողության մեջ, որպես պատանեկան տարիքի լավագույն հիշողություն։
Այսօր՝ հունվարի 25-ին, մեր մեջ ձևաորվեց մեր լավագույն հիշողություններից մեկը։ Ընկերների հետ հայտնվել փակված սենյակում, լինել շղթայված մութ սենյակում, և այս ամենը հաղթահարել ու դուրս ֆգալ փակված սենյակից մեզ մոտ հնարավոր դարձավ «Quest house»-ի շնորհիվ։
Երբ վտանգի մեջ ես, և վախը շրջապատում է քեզ, բայց կողքիդ ունես ընկերներ, այդ պարագայում ամեն ինչ քեզ համար դառնում է հաղթահարելի։
Ուրախ եմ, որ կազմակերպվում են նման ճամփորդություններ, որոնց մի մասը դառնում ես դու և ընկերներդ։
Կարծում եմ դժվար է ընդամենը մեկ շաբաթ ուսումնասիրել երկրներ, ինչպիսիք են՝ Իսպանիան, Իտալիան և Ֆրանսիան, որովհետև նմանատիպ երկրների մասին սովորելու շատ բան կա։ Նախորդ մեկ ամբողջ շաբաթը կենտրոնանալով տվյալ երկրների վրա, հասկացանք, որ մեկ շաբաթը շատ քիչ է։ Կրկին քննարկումներով, ֆիլմերով, ինտելեկտուալ խաղերով անցկացրեցինք շաբաթը, սակայն այս շաբաթ բացի ուսումնասիրելուց, ունեցանք նաև հանդիպումներ տվյալ երկրներում եղած և իրենց հետքը այդ երկրների մշակույթի մեջ թողած ստեղծագործողների հետ։
Երգել և գրել է իսպաներեն, հայերեն լեզուներով, ստեղծելով կապ երկու երկրների մշակույթների միջև, հնարավոր դարձավ Լիլիթ Բլեյանի համար։ Հանդիպման մասին ավելին այստեղ։
Սկսել ստեղծագործական կյանքը զրոյից, և հասնել բարձրունքների քչերին է հաջողվում, սակայն իր աշխատասիրոթյամբ և ձգտման տենչանքով, այդ ամենին հասավ քանդակագործ Վիգեն Ավետիսը։ Հանդիպման մասին ավելին այստեղ։
Միասնական-ինտելեկտուալ խաղեր, որոնք մեզ հնարավորություն տվեց ավելի լավ ճանաչել մեր ընկերներին և երկրներին։ Այդ խաղերը, բացի մեզ ինչ-որ բան սովորեցնելուց նաև մեզ օգնում են ավելի լավ ճանաչել երկրների մշակույթային արժեքները, գործիչնեին և ծագումնաբանությունը։ Խաղացինք տասներկուերորդ դասարանցիների կողմից կազմված իսպաներեն խաղ, որի ժամանակ ստացանք բազմաթիվ տեղեկություններ Իսպանիայի մասին։
Սովորեցինք իսպաներեն, իտալերեն և ֆրանսերեն երգեր, որոնց միջոցով սերը և հետաքրքրությունը լեզուների հանդեպ ավելի մեծացավ։
Այս ամենից զատ, ունեցանք մաթեմատիկայի, պատմության խորհրդատվության ժամերեր, որոնց ընթացքը շատ հետաքրքիր և ծավալուն էր։ Ունեցանք երգչախմբային և պարի դասաժամեր, որոնց միջոցով ավելի լավ ճանաչեցինք մեր ազգային մշակույթը։ Ռազմամարզական դասեր ունեցանք, որոնց շնորհիվ դառնում ենք ավելի պատրաստված և կազմակերպված։
Շաբաթն ամփոփեցինք մեդիա-ուրբաթով, որի ժաանակ ներկայացրինք մեր ազգային պարերը, երգերը։ Նաև տեղի ունեցավ մրցանակաբաշխություն և պարգևատրվեցինք և՛ ուսուցիչները, և՛ աշակերտները։
Այսօր՝ հունվարի 20-ին ունեցանք հանդիպում քանդակագործ՝ Վիգեն Ավետիսի հետ։ Վիգեն Ավետիսը հայազգի քանդակագործ է, ով սովորել և ստեղծագործել է Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքում։ Հանդիպման ժամանակ ունեցանք շատ հետաքրքիր զրույց։ Վիգեն Ավետիսը սկզբում մի փոքր պատմեց իր մասին և իր ստեղծագործական կյանքի մասին, այնուհետև մենք ուղղեցինք հարցեր, որոնք մեզ շատ էին հետաքրքրում և Վիգեն Ավետիսը շատ մանրամասն և ոգևորված պատասխանում էր յուրաքանչյուր հարցին։ Նա խոսեց իր մանկությունից, պատանեկությունից, ընդունելություններից, պատվերներից և կյանքից։ Նրա հետ շատ հետաքրքիր անցավ, և կցանկանայի, որ նման հանդիպումներ հաճախ լինեն։
Encuentro con Viguén Avetis
Hoy, 20 de enero, tuvimos un encuentro con el escultor Viguén Avetis. Él es un escultor armenio que estudió en Florencia, Italia. Tuvimos una conversación muy interesante durante la reunión. Viguén Avetis primero contó un poco sobre sí mismo, sobre su vida creativa, luego hicimos preguntas que nos interesaron mucho, y él respondió a cada pregunta. Habló de su infancia, adolescencia, recepciones, órdenes, vida. Fue muy interesante con él, y me gustaría que tales reuniones fueran frecuentes.
Meeting with Vigen Avetis
Today, on January 20, we had a meeting with sculptor Vigen Avetis. Vigen Avetis is an Armenian sculptor who studied and created in Florence, Italy. We had a very interesting conversation during the meeting. Vigen Avetis first told a little about himself, about his creative life, then we asked questions that interested us a lot, Vigen Avetis answered each question in great detail. He spoke about his childhood, adolescence, receptions, orders and life. It was very interesting with him and I would like such meetings to be frequent.
Ինչպես ասել է Մարտին Լյութեր Քինգը․ «Պետք է ժամանակը ստեղծագործաբար օգտագործել»։ Իսկ ի՞նչն է համարվում ստեղծագործություն։ Ըստ ինձ ստեղծագործությունը այն է, ինչ գալիս է սրտից և արտահայտվում երգի, բանաստեղծության, նկարի և քանդակի միջոցով։ Ստեղծագործելով, և իրենց սրտի խոսքը արտահայտելով արվեստի միջոցով ամենահրաշալի գործն է։
Այսօր՝ հունվարի 18-ին կրթահամալիր էր հյուրընկալել իրեն երաժշտությանը նվիրած Լիլիթ Բլեյանը։ Երգել և գրել է իսպաներեն և հայերեն լեզուներով, ստեղծելով կապ երկու երկրների մշակույթների միջև։
Ստանալով բազմաթիվ հարցերի պատասխաններ, ունկնդրեցինք իսպաներեն երգեր իր կատարմամբ։ Այնուհետև մենք՝ իսպանախոսներս, ներկայացրեցինք Լիլիթ Բլեյանի հեղինակային «Como Trenes en la Estacion» երգը մեր կատարմամբ։ Բացի երգից մենք նաև ունեցել էինք հարցազրույց Լիլիթ Բլեյանի քրոջ՝ Տաթև Բլեյանի, հոր՝ Աշոտ Բլեյանի և ուսուցչի՝ Տիար Յուրայի հետ։ Հանդիպման համար նաև պատրաստել էինք իսպանակ խմիչք՝ սանգրիա, որը հյուասիրեցինք ներկաներին։
Milagros sin fin detrás de mi ventana Una fuera de la realidad Y se deshace al compartir En este tren el día no se termina No consigo a cortar este camino hacia ti.
Կրկներգ Van a volar,volar , volar, volar Sin parar palabras Construyendo puentes entre los dos Van a llamar, llamar, llamar, llamar, Golpes de esperanzas Y quedas como trenes en la estación .
En la estación miradas van volando Encuentros con pasión Hadioses sin emoción No te veo aquí , pero sé me estas esperando En esta ciudad extraña y llena de ti.
Կրկներգ Van a volar,volar , volar, volar Sin parar palabras Construyendo puentes entre los dos Van a llamar, llamar, llamar, llamar, Golpes de esperanzas Y quedas como trenes en la estación.
Esta ciudad es un verano eterno Tiene tu suavidad ,tu mirada sobre mi , La vida aquí es un camino eterno Buscanme otra vez, yo estoy cerca de ti
Կրկներգ Van a volar,volar , volar, volar Sin parar palabras Construyendo puentes entre los dos Van a llamar, llamar, llamar, llamar, Golpes de esperanzas Y quedas como trenes en la estación.
Ձմեռային ճամբարի առաջին շաբաթի շրջանակներում ունեցանք այցելություն դեպի սահադաշտ։ Սահադաշտ հասնելու ճանապարհին մեր միջև ծավալվեց շատ հետաքրքիր խոսակցություններ։ Ժամանակից շուտ հասնելու պատճառով սկսեցինք սպասել, և որոշեցինք սահադաշտի բակում պարել հայկական-ազգագրական պարեր։ Շուտով՝ երբ սահադաշտն արդեն բաց էր, բոլորս վերցրեցինք չմուշկներ և մտանք սահադաշտ։ Միմյանց օգնելով, զրուցելով և կատակներ անելով անցկացրեցինք ժամանակը։ Սահադաշտում, ընկերական միջավայով շրջապատված, ժամանակը շատ հետաքրքիր է անցնում։ Ըստ իս, ընկերներ ձեռք բերելու, և նրանց ավելի լավ ճանաչելու ամենալավ միջոցը միասին ճամփորդելն է և տարբեր վայրերի բացահայտումը։
Նախագծի բովանդակությունը. 1. Թթվածնի տարածվածությունը երկրագնդի վրա 2. Թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները 3. Թթվածնի կիրառումը 4. Օքսիդավերականգնման ռեակցիաներ, օրինակներ 5. Լաբորատոր փորձ՝ <<Օդի բաղադրությունը>>
Առաջադրանքներ՝Հաստատեք կամ հերքեք պնդումների ճշմարտացիությունը օքսիդների վերաբերյալ.
Թթվածին պարունակող երկտարր միացություններ են, որոնցում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը -2 է: ՃԻՇՏ Է
Բոլոր օքսիդները ջրում լուծելի են: ՍԽԱԼ Է
Բոլոր օքսիդները փոխազդում են թթուների հետ: ՍԽԱԼ Է
Հիմնային օքսիդները, փոխազդելով թթուների հետ, առաջացնում են աղ և ջուր: ՃԻՇՏ Է
Ըստ CaCO3→ CaO + CO2 ռեակցիայի հավասարման ստացված թթվային օքսիդի զանգվածը ելային աղի զանգվածի 56 %- ն է: ՃԻՇՏ Է
Na2O, CO2, N2O5, CaO, SO3 օքսիդների շարքում գրված է երեք հիմնային օքսիդ: ՍԽԱԼ Է
Գիտելիքիինքնաստուգում՝ <Ջրածին; Թթվածին>>
1. Արտահայտություններից ո՞րն է ճիշտ ջրածին տարրի մասին. ա) ջրածինն ամենաթեթև գազն է բ) ջրածինը մտնում է թթուների բաղադրության մեջ գ) ջրածինը փոխազդում է թթվածնի հետ դ) ջրածինն աստղերի մթնոլորտի հիմնական բաղադրամասն է:
2. Լաբորատորիայում ջրածին կարելի է ստանալ որոշ մետաղների և թթուների փոխազդեցությունից: Գրեք այդպիսի ռեակցիայի հավասարման օրինակ…. Zn+H2SO4=ZnSO4+H2
3. Ինչպե՞ս են անվանում երկու ծավալ ջրածնի և մեկ ծավալ թթվածնի խառնուրդը. 1) շմոլ գազ 2) շառաչող գազ 3) թունավոր գազ 4) ջրագազ
4. ա) Նշված մետաղներից ո՞րը կփոխազդի թթվի հետ. առաջացնելով ջրածին. 1) Cu 2) Ag 3) Al 4) Hg բ) Գրեք այդ մետաղի և աղաթթվի հետ քիմիական ռեակցիայի հավասարումը: 2Al +6HCl=2AlCl3+3H2 տեղակալման ռակցիա գ) նշեք ռեակցիայի տեսակը և կատարեք հաշվարկ` քանի՞ լիտրջրածին կստացվի (ն.պ), եթե վերցրել են 5, 4 գրամ մետաղ։ m(Al)=5, 4 գրամ M(Al)=27գ/մոլ Vm=22,4գ/մոլ n(Al)=m/M=5,4/27=0,2մոլ n(H2)=3*0,2/2=0,3մոլ V(H2)=n(H2)*Vm=0,3*22,4=6,72լ
5. Փակ անոթում պայթացրել են 10գ ջրածին և 16գ թթվածին: ա) Ո՞ր գազն է մնացել պայթունից հետո. 1. չի մնացել 2. թթվածին 3. երկուսն էլ 4. ջրածին բ) Գրել ռեակցիայի հավասարումը….. 2H2+O2=2H2O գ) Քանի՞ գրամ ջուր կստացվի ….. M (H2)=2*1=2գ/մոլ M(H2O)=2*1+16=18 գ/մոլ m(H2O)= 2*18=36գ
6. Ոˆր միացության մեջ է թթվածնի պարունակությունը ամենամեծը, պատասխանը հիմնավորեք հաշվարկով. 1) H2O 2) CO2 3) CuO 4) CaCO3
8. Հետևյալ արտահայտություններից ո՞րն է վերաբերում թթվածին պարզ նյութին. ա) թթվածինը մարդու օրգանիզմի հիմնական տարրերից է բ) մեկ լիտր ջրում լուծվում է 30 մլ թթվածինը 20 աստիճանում գ) ջրի զանգվածի 88,9%-ը թթվածինն է դ)սպիտակուցի բաղադրության մեջ մտնում են հիմնականում ածխածին, թթվածին, ազոտ, ջրածին տարրերը ե) թթվածին է ստացվում ֆոտոսինթեզի ժամանակ զ) կենդանիները շնչում են թթվածին 1) ա բ գ 2) բ ե զ 3) գ դ ե 4) ա ե զ
1․ Քանի՞ անգամ պետք է մեծացնել լիցքերի միջև հեռավորությունը, որպեսզի նրանցից մեկի լիցքի մեծությունը 16 անգամ մեծացնելուց հետո նրանց փոխազդեցության ուժը մնա նույնը:
4 անգամ պետք է մեծացնել։
2․ Նկարում պատկերված երեք կետային լիցքերից որո՞նք են իրար ձգում:
A և B
C և B
A և C
3․ Քրոմի միջուկում կա 52 մասնիկ, դրանցից 28-ը նեյտրոններ են: Միջուկում քանի՞ պրոտոն կա:
52-28=24
4․ −5 նԿլ , −4 նԿլ և −3 նԿլ լիցքերով 3 միատեսակ գնդեր հպում են միմյանց, այնուհետև իրարից հեռացնում: Որքա՞ն կլինի յուրաքանչյուր գնդի ձեռք բերած լիցքը:
-4
5․ Նկարում հոսանքի ո՞ր ազդեցությունն է պատկերված:
ջերմային
մագնիսական
քիմիական
կենսաբանական
6․ Ո՞ր մասնիկների շարժումով է պայմանավորված էլեկտրական հոսանքը պղնձե հաղորդալարում:
բացասական իոնների
դրական իոնների
էլեկտրոնների
նեյտրոններիվ
7․ Որքա՞ն ժամանակում հաղորդալարով կտեղափոխվի 24 Կլ լիցք, եթե հոսանքի ուժը նրանում 2.5 Ա է:
t=q/I t=24/2,5=9,6
8․ Ի՞նչ սարքերից է կազմված նկարում պատկերված էլեկտրական շղթան:
Ռեզիստոր
Ամպերաչափ
Մարտկոց
Անջատիչ
Լամպ
9․ Ջահի լամպի պարույրով յուրաքանչյուր 8 վայրկյանում անցնում է 2 Կլ լիցք: Ինչի՞ է հավասար հոսանքի ուժը լամպում:
I=Q/t I=2:8=0,25
10․ Էլեկտրական սղոցը, որով անցնում է 10 Ա հոսանք 25 րոպեում կատարեց 5700 կՋ աշխատանք: Որքա՞ն է լարումը նրա սեղմակներին:
U=A/It U=5700/250=22,8
11․ Որքա՞ն է լարումը 0.4 կՕմ դիմադրություն ունեցող հաղորդչի ծայրերին, եթե նրանով անցնող հոսանքի ուժը 200 մԱ է:
U=I x R U=200 x 0,4=80
12․ Ռեզիստորով, որի ծայրերին կիրառված է 4 Վ լարում, 2 րոպեում անցել է 90 Կլ լիցք: Գտեք հաղորդչի դիմադրությունը: Պատասխանը գրեք ամբողջ թվի ճշտությամբ:
R=U/I I=q/t I=90/120=0,75 R=4/0,75=5,3
13․ Քանի՞ էլեկտրոն կանցնի 300 Օմ դիմադրություն ունեցող հաղորդալարով 50 վայրկյանի ընթացքում, եթե նրա ծայրերին կիրառվի 4.8 Վ լարում: Պատասխանը գրել հարյուրերորդականի ճշտությամբ:
n=Q/e Q=I x t I=U/R 4.8/300=0.016A 0.016 x 50=0.8
14․ Որքա՞ն է նկարում պատկերված շղթայի տեղամասով անցնող հոսանքի ուժը, եթե հաղորդիչներից առաջինի դիմադրությունը՝ R1 = 5 Օմ է, երկրորդինը՝ R2 = 5 Օմ: Լարումը տեղամասի ծայրերում՝ U = 60 Վ:
R=R1+R2=10 I=U/R I=60/10=6
15․ Շղթան կազմված է միմյանց հաջորդաբար միացված երեք հաղորդիչներից, համապատասխանաբար՝ 3 Օմ, 3 Օմ և 4 Օմ դիմադրություններով: Լարումը այդ տեղամասի ծայրերում 60 Վ է: Որոշեք լարում յուրաքանչյուր հաղորդչի ծայրերին:
I=U x R 60 x 3=180 60 x 4=240
16․ Շղթան կազմված է միմյանց զուգահեռ միացված երեք լամպերից, համապատասխանաբար՝ 5 Օմ, 2 Օմ և 0.5 Օմ դիմադրություններով: Լարումը այդ տեղամասի ծայրերում՝ 60 Վ: Որոշեք յուրաքանչյուր լամպով և ամբողջ շղթայով անցնող հոսանքի ուժը:
Թթվածնի տարածվածությունը երկրագնդի վրա Թթվածինը երկրագնդի վրա ամենատարածված քիմիական տարրն է: Այն կազմում է Երկրի ջրային շերտի զանգվածի 6/7 մասը: Մթնոլորտում, որտեղ այն գտնվում է ազատ վիճակում, պարունակությամբ ազոտից հետո երկրորդն է:
2. Թթվածնի ֆիզիկականևքիմիական հատկությունները Թթվածինը քիմիապես ակտիվ նյութ է: Այն փոխազդում է պարզ նյութերի հետ՝ ոչ մետաղների և մետաղների, ինչպես նաև` բարդ նյութերի: Այն փոխազդեցություն է ունենում ծծմբի, ածխածնի, ֆոսֆորի, մագնեզիումի և պղնձի հետ: Թթվածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհոտ, անհամ գազ է: Ջրում քիչ է լուծվում, սովորական պայմաններում մեկ լիտր ջրում 30 մլ թթվածին է լուծվում՝ 100 ծավալ ջրում՝ 3 ծավալ թթվածին: Ջերմաստիճանը իջեցնելիս լուծելիությունը մեծանում է:
3. Թթվածնի կիրառումը Թթվածնի կիրառությունները բազմազան են: Տեխնիկայի գործընթացների գրեթե 80%-ը թթվածնի կիրառումն է: Հաճախ թթվածինը կրառվում է մետաղների արտադրությունում: Դոմենային վառարանում թուջի ստացման գործընթացն արագացնելու նպատակով հաճախ թթվածնով հարստացված օդ է կիրառվում։ Մաքուր թթվածնում այրումն ընթանում է մոտ հինգ անգամ արագ, քան օդում։ Մեծ քանակությամբ թթվածին է օգտագործվում նաև պողպատահալման գործընթացում։ Այն կիրառում են մետաղների կտրման ժամանակ: Ջրածինը (H2) թթվածնի հետ հատուկ այրիչներում այրելիս բոցի ջերմաստիճանը հասնում է մինչև 3200 °C, իսկ ացետիլեն (C2H2) օգտագործելիս՝ նույնիսկ մինչև 3500 °C։ Այդպիսի բոցն օգտագործվում է մետաղների կտրման (թթվածնի ավելցուկի պայմաններում), զոդման ու եռակցման նպատակներով։ Ամենակարևորը թթվածինը նպաստում է այրմանը և շնչառությանը։ Այն մեծ չափով նպաստում է մետալուրգիական գործընթացներին՝ թուջի, պողպատի, ինչպես նաև գունավոր մետաղների (Cu, Zn, Sn, Au) արտադրության համար։ Բժշկության մեջ ծանր հիվանդներին տալիս են թթվածին։ Թթվածին ծախսվում է մետաղների կտրման և եռակցման ժամանակ, սուզանավերում, տիեզերանավերում, ջրի տակ աշխատող մարդկանց համար։
4. Օքսիդավերականգնման ռեակցիաներ Այն ռեակցիաները, որոնք ընթանում են նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի ատոմների օքսիդացման աստիճանների փոփոխությամբ, անվանում են օքսիդացման-վերականգնման ռեակցիաներ: Այդ ռեակցիաների ընթացքը պայմանավորված է էլեկտրոնի անցմամբ մեկ ատոմից (իոնից, մոլեկուլից) մյուսին, ինչի հետևանքով էլ օքսիդացման աստիճանի փոփոխություն է տեղի ունենում: Այն նյութերը, որոնց մոլեկուլներն իրենց օքսիդացմաան աստիճանը փոքրացնող ատոմներ են պարունակում, անվանում են օքսիդացնողներ (օքսիդիչներ), իսկ իրենց օքսիդացման աստիճանը մեծացնող ատոմներ պարունակող նյութերը՝ վերականգնողներ (վերականգնիչներ): Օքսիդացումը և վերականգնումը նույն ռեակցիայի երկու կողմերն են՝ երկու կիսառեակցիաները, որոնց միաժամանակյա ընթացքն էլ հենց օքսիդավերականգնման ռեակցիա է: Մագնեզիումի այրման ռեակցիայի հավասարումը թթվածնում հետևյալն է. 2Mg+O2=2MgO այդ ռեակցիայի հավասարումը կարելի է ներկայացնել հետևյալ կիսառեակցիաների միջոցով. ա. օքսիդացում. Mg0−2e→Mg2+ բ. վերականգնում. O02+4e→2O−2 Օքսիդավերականգնման ռեակցիաները լայնորեն տարածված են մեր շրջապատում:Բազմաթիվ բնական երևույթներ՝ շնչառություն, ֆոտոսինթեզ, հրաբուխ և այլն օքսիդավերականգնման ռեակցիաներ են. Կարևոր օքսիդիչներ են. O2,O3,KMnO4,KClO3,H2O2 և այլն Կարևոր վերականգնիչներ են. H2,H2S,NH3,CH4 և այլն