Քնարիկ Հակոբյան

Գաբրիել Գարսիա Մարկես «Աշխարհի ամենագեղեցիկ ջրահեղձը»

Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի «Աշխարհի ամենագեղեցիկ ջրահեղձը» ստեղծագործությունը ինձ շատ դուր եկավ։ Ջրահեղձը արդեն դիակ էր, երբ նրան գտան երեխաները, ընդհանրապես դիակ բառը միշտ ասոցացվում է վատ մտքերի հետ և միշտ տհաճություն է պատճառում, բայց Գաբրիել Գարսիա Մարկեսը փոխում է կարծրատիպերը։ Նա իր այս ստեղծագործությունում ջրահեղձին ներկայացնում է առնական, գեղեցիկ, լուրջ և շատ խելացի։ Գյուղի բոլոր կանայք սկսել էին տխրել, որ ամուսնացած չեն եղել ջրահեղձի հետ։ Նկսում էին քննադատել իրենց ամուսիններին։ Ամեն բան անում էին նրա համար, կարում էին զգեստներ, խնամում էին։
Ստեղծագործությունը նաև շատ տարորինակ է թվում առաջին հայացքից, երբ երեխաները գետից հանում են դին և սկսում են նրա հետ խաղալ։ Յորաքանչյուրի համար՝ ով լսում է այս խոսքերը սկզբում շոկի է ենթարկվում, բայց այս գյուղում այդ երևույթը դարձել էր արդեն շատ սովորական, որովհետև նրանք ապրում էին ծովի ափին և ծովից բազմիցս անգամներ են գտել, հանել և թաղել բազմաթիվ դիեր։
Ինձ դուր եկավ այս ստեղծագործությունը, որովհետև այստեղ կերպարները ապրում էին արտառոց կյանքով, սակայն միևնույն ժամանակ իրենց պահում էին այնպես, ինչպես յուրաքանչյուր մարդ, ով ապրում է սովորական մարդկային կյանքով։

Շարունակել կարդալ “Homework. 04.12.20” →

*1. Սահմանել   ո՞ր  բարդ նյութերն են   կոչվում  թթուներ. ..
Օքսիդների և ջրի փոխազդեցությունից առաջանում են նոր նյութեր`թթուներ:Թթուները բարդ նյութեր են որոնց մոլեկուլը կազմված է մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:

*2. Գրեք անթթվածին թթուների բանաձևերը և անվանումները…
Քլորաջրածին-HCl
Բրոմաջրածին-HBr
Յոդաջրածին-HJ
Ծծմբաջրածին-H2S

*3. Գրեք  թթվածնավոր.   թթուների   բանաձևերը  և  անվանումները…
Ազոտական թթու-HNO3
Ազոտային թթու-HNO2
ծծմբական թթու-H2SO4

*4. Ինչպե՞ս  են  ստանում  թթուներ…
Օքսիդների և ջրի փոխազդեցությունից առաջանում են նոր նյութեր`թթուներ: Թթուները բարդ նյութեր են որոնց մոլեկուլը կազմված է մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:

*5. Թվարկեք թթուների ֆիզիկական հատկությունները…
Oրգանական թթուները թույլ են անօրգանական թթուներից:Օրգանական թթուները հեղուկ կամ պինդ նյութեր են:

*6. Գրեք թթուների քիմիական հատկությունները. այսինքն թթուների  փոխազդեցությունը պարզ  և բարդ նյութերի հետ…
Թթուների և հիմքերի փոխազդեցությունները
Թթուներին առավել բնորոշ է բոլոր հիմքերի հետ փոխազդեցությունը:

Թթուների աղերի փոխազդեցությունները
Որպես կանոն ուժեղ թթուն աղերից դուր է մղում թույլ թթվին: Այս դեպքում փոխանակաման ռեակցիայի հետևանքով առաջանում են նոր աղ և նոր թթու:

Թթուների և հիմնայաին օքսիդենրի փոխազդեցություն
Թթուների և հիմանային օքսիդների փոխազդեցությունից նույնպես առաջանում են աղ և ջուր:

Որոշ թթուներ տաքացնելիս քայքայվում են
Թթուների քայքայումից սովցորաբար առաջանում են ջուր և այդ թթվին համապատասխանող անհիդրիդը

*7. Կենցաղում  օգտագործվող ինչպիսի՞ թթուներ. գիտեք…
Կիտրոնաթթու— օգտագործվում է սննդարդյունաբերության, բժշկության, լուսանկարչության և ներկարարության մեջ։
Քացախաթթու— անգույն, սուր հոտով, թթվահամ հեղուկ է.մարդկությանը հայտնի առաջին թթուն է: Սննդային քացախաթթուն ստանում են մրգահյութերի խմորմամբ: 
Մրջնաթթու— անգույն, սուր հոտով հեղուկ է: Ամենաուժեղ կարբոնաթթուն է. մաշկի վրա առաջացնում է այրվածք:
Մրջնաթթու— պարունակվում է մրջյունների գեղձերի արտազատուկում, եղևնու ասեղնատերևներում, եղինջի տերևներում, մրգերում: Մրջնաթթուն կիրառվում է սննդարդյունաբերության մեջ՝ որպես ախտահանիչ և պահածոյացնող միջոց, տեքստիլ արդյունաբերության մեջ՝ գործվածքները ներկելու, բժշկության մեջ՝ որոշ հիվանդությունների ժամանակ շփումներ կատարելու միջոց: 

Նախագծի բովանդակությունը

*1. Ջրածինը բնության մեջ։
*2. Ջրածնի ատոմի կառուցվածքը ։
*3. Ջրածնի ստացումը լաբորատորիայում  և այրումը։
*4. Ջրածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները։
*5. Ջրածնի կիրառումը ։

Թեմատիկ  հարցեր  և վարժություններ.

1. Ինչո՞ւ  է   ջրածինը  համարվում   համար մեկ  տարրը  Տիեզերքում…
Ջրածինը համարվում է համար մեկ տարրը Տիեզերքում, որովհետև տիեզերքում կան անթիվ անհամար աստղեր, որոնց մեջ էլ կա մեծ քանակով ջրածին: Նաև աստղերի վրա ընթացող, ջրածնի ատոմների փոխանակումը մի այլ տարրի հելիումի, ուղեկցվում է հսկայական քանակով ջերմության և լույսի անջատումով: Առանց նշված փոխանակման կյանքն անհնար կլիներ Երկրի վրա:

2.Ջրածինը համարվում  է  ապագայի վառելանյութ. ինչո՞ւ. …
Ջրածինը համարվում է ապագայի վառելանյութ, քանի որ ջրածնային վառելիքը էկոլոգիապես անվտանգ է։ Այն այրելիս միայն ջուր է առաջանում, ուստի ջրածինն էկոլոգիապես մաքուր վառելանյութ է: Ապագայի վառելանյութը մատչելի ջրածինն է:

3. Բնութագրեք  ջրածին     քիմիական տարրը.

ա) քիմիական նշանը. ..
H                           

բ) հարաբերական ատոմային զանգվածը. ..
1.00794(7)=1

գ) մետա՞ղ է.  թե՞  ոչ մետաղ.
Ոչ մետաղ

դ) դիրքը պարբերական համակարգում.այսինքն ո՞ր պարբերության և ո՞ր խմբի տարր է
1 պարբերության, I խմբի, գլխավոր ենթախմբի տարր է

դ) ատոմի կառուցվածքը`(միջուկի լիցքը. ..միջուկում պրոտոների թիվը. ..էլեկտրոնների թիվը…էներգետիկ մակարդակների թիվը )
միջուկի լիցքը — -+1
պրոտոնների թիվը — 1
էլեկտրոնների թիվը — -1
էներգետիկ մակարդակի թիվը — 1

*4. Ջրածնի   վալենտականությունը և օքսիդացման աստիճանը միացություններում.գրեք օրինակներ. ..
Վալենտականություն — 1
Օքսիդացման աստիճան — 0

*5. Գրեք. ջրածին պարզ  նյութի բանաձևը. ..և  որոշեք նրա հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ` Mr  և մոլային զանգվածը`M գ/ մոլ …
Ջրածնի մոլեկուլի բանաձև — H2
Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) — Mr(H2)=2*Ar(H)=2*1=2
Մոլային զանգվածը (M) — 18 գ/մոլ

*6. Որոշեք ջրածինը օդից ծանր է թե՞ թեթև. քանի ՞ անգամ. ..
Օդի միջին հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը 29 է հետևաբար Mr օդը բաժանում ենք Mr H2-ի։
Mr(օդ)=29
Mr(H2)=2
29:2=14,5
Օդից ջրածինը 14,5 անգամ թեթև է։

*7.  Դուք  լաբորատորիայում ստացել  եք ջրածին  և այրել։ Նկարագրեք. Ձեր կողմից կատարված լաբորատոր փորձերը  և  գրեք. համապատասխան  ռեակցիաների հավասարումները. …
Լաբորատորիայում ջրածին ստացել ենք տեղակալման ռեակցիայով ակտիվ մետաղներից՝ ցինկի (Zn), մագնեզիումի(Mg), ալյումինի(Al) և աղաթթվի (HCl):
Zn+2HCl→ZnCl₂+H₂↑
Mg+2HCl→MgCl₂+H₂↑
2Al+6HCl→2AlCl₃+3H₂↑

2H₂+O₂→2H₂O+Q այրման ռեակցիա է, միացման ռեակցիա է, ջերմանջատման ռեակցիա է, օքսիդավերականգնման ռեակցիա է։

*8. Ո՞րն  է ջրածնի առաջացրած և Երկրագնդում ամենատարածված բարդ  նյութը. գրեք  այդ  նյութի քիմիական  բանաձևը  և որոշեք ջրածնի զանգվածայլն բաժինը տոկոսով արտահայտած։
H₂O, H₂-11,1%

*9. Որտե՞ղ են  կիրառում    ջրածինը….
Մեծ քանակով ջրածին է ծախսվում քլորաջրածին սինթեզելու և աղաթթու ստանալու համար: Արտադրվող ջրածնի 50% ավելին ծախսվում է նավթի մշակման համար, 25%`ամունյակի սինթեզի: Ջրածինը կիրառվում է նաև մետաղների եռակցման սարքում, օքսիդներից մետաղների ստացման համար, բուսական յուղերից մարգարին ստանալու համար:

1. ՀՀ հարաբերությունները Խորհրդային Ռուսաստանի հետ՝ 1918-20թթ․:
Ռուսական կայսրության կործանումից և Հայաստանի անկախության հռչակումից հետո բավականին բարդ հարաբերություններ ստեղծվեցին Ռուսաստանի հետ։ 1917թ. Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում առաջացել էին երկու հակադիր ուժեր, որոնք քաղաքացիական կռիվներ էին մղում իրար դեմ։ Դրանցից մեկը Խորհրդային Ռուսաստանն էր։ Նա պայքարում էր խորհրդային սոցիալիստական կարգերը ամբողջ Ռուսաստանում հաստատելու համար։ Խորհրդային Ռուսաստանին այլ կերպ կոչում էին «կարմիրներ»։ Մյուս կողմը հին` բուրժուական համարվող կարգերի պահպանման կողմնակից ուժերն էին, որոնք չէին ընդունում բոլշևիկյան կարգերը։ Նրանց կոչում էին «սպիտակներ»։ Ռուսաստանի հարավային և արևելյան շրջաններում ստեղծվեցին մի շարք ոչ խորհրդային պետական կազմավորումներ` Կուբանի, Թերեքի, Դոնի, Ղրիմի, Սիբիրի և այլն։ Սրանց ղեկավարում էին նախկին ցարական գեներալներ։ Նորանկախ Հայաստանի կառավարությունը ի սկզբանե չկարողացավ նորմալ հարաբերություններ հաստատել «կարմիրների» հետ։ Դրա հիմնական պատճառն այն էր, որ Հայաստանի իշխանությունները չէին ընդունում խորհրդային վարչաձևը։ Խորհրդային կառավարությունն էլ ցանկություն չուներ ճանաչելու Հայաստանի անկախությունը։ Դրան հակառակ բավականին սերտ հարաբերություններ հաստատվեցին Ռուսաստանի հարավի և Սիբիրի ոչ խորհրդային պետական կազմավորումների հետ։ Հայաստանն այնտեղ դիվանագիտական ներկայացուցչություններ բացեց։ Հայաստանը նյութական որոշակի օգնություն ստացավ ոչ խորհրդային պետական կազմավորումների ու հատկապես գեներալ Ա. Դենիկինի գլխավորած Հյուսիսային Կովկասի կառավարությունից։ Լավ կապեր էին հաստատվել նաև Ուկրաինայի, Սիբիրում` ծովակալ Ա. Կոլչակի կառավարության հետ։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների այս վիճակը շարունակվեց մինչև 1920թ. սկզբները։

2. Ռուս-թուրքական մերձեցման պատճառները 1920թ.:
1919թ. կեսերից սկսված քեմալական շարժման նպատակն էր պայքարել Անտանտի երկրների դեմ` պահպանելու Թուրքիայի տարածքային ամբողջականությունը։ Քեմալականները խնդիր էին դրել ուժի միջոցով հակազդել Փարիզի կոնֆերանսին և թույլ չտալ տարածքային որևէ զիջում։ Ավելին, նրանք նպատակ ունեին բռնազավթել արևելահայ տարածքները և ոչնչացնել հայոց պետականությունը։ 1920թ. հունվարին թուրքական խորհրդարանը մշակեց թուրքերի տարածքային պահանջների «Ազգային ուխտ» անվամբ մի փաստաթուղթ։ Ազգային ուխտի համաձայն` Թուրքիայի սահմանների մեջ էին մտնելու ոչ միայն արևմտահայ բոլոր նահանգները, այլև արևելահայ` Կարսի և Արդահանի շրջանները։ Քեմալականները վճռական էին հայերին ոչ մի թիզ հող չզիջելու հարցում: 1920թ. գարնանը թուրք ազգայնականները Անկարայում, Կ. Պոլսի սուլթանական կառավարությունից անկախ, ստեղծեցին առանձին կառավարություն Մ. Քեմալի գլխավորությամբ և մերձենալու ու բարեկամանալու առաջարկ արեցին Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարությանը։ Աշխարհամարտից թուլացած Թուրքիան ակնկալիք ուներ Ռուսաստանից ստանալ տնտեսական և ռազմական օգնություն: Խորհրդային Ռուսաստանը քանի որ պայքարում էր Անտանտի տերությունների դեմ, միաժամանակ Անտանտի դեմ պայքարի դրոշով էին հանդես գալիս նաև քեմալականները, ուստի այստեղ նրանց քաղաքական շահերը համընկնում էին։ Այդ հիման վրա տեղի ունեցավ Խորհրդային Ռուսաստանի և Թուրքիայի մերձեցում։ 1920թ. ամռանը Մոսկվայի հայ-ռուսական բանակցություններին գրեթե զուգահեռ բանակցություններ ընթացան նաև Ռուսաստանի և Թուրքիայի պատվիրակությունների միջև։ Այդ բանակցությունների արդյունքում օգոստոսի 24-ին ստորագրվեց ռուս-թուրքական մերձեցման նախնական պայմանագիր։ Ռուսաստանը ճանաչում է թուրքերի «Ազգային ուխտը», որն իր սուր ծայրով ուղղված էր Սևրի պայմանագրի դեմ: Դրանից հետո Ռուսաստանը սկսեց օգնել թուրքերին դրամով, զենքով ու զինամթերքով։ Իսկ թուրքերն այդ օգնությունը իրականում օգտագործեցին ոչ թե Անտանտի տերությունների, այլ հույների, ասորիների դեմ։ Հայաստանի Հանրապետությունը հայտնվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և քեմալական Թուրքիայի։ Ադրբեջանը դարձավ կապող օղակ Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև։ Բաքվում մշակվեց Հայաստանի վրա հարձակման և խորհրդայնացման ծրագիր, որում գլխավոր դերակատարը լինելու էր քեմալական Թուրքիան: Դրանով հող նախապատրաստվեց Հայաստանի վրա հարձակման համար։ 1920թ. աշնանը Հայաստանի Հանրապետությունը կանգնեց թուրքական ներխուժման վտանգի առաջ։

3. Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը:
1920թ. նոյեմբերի 23-ին հրաժարական տվեց Հ. Օհանջանյանի բյուրո-կառավարությունը, և կազմվեց Ս. Վրացյանի կոալիցիոն կառավարությունը՝ էսէռների մասնակցությամբ, որն էլ անմիջապես սկսեց հաշտության բանակցությունները թուրքերի հետ։ Նոյեմբերի 25-ին Ալեքսանդրապոլում սկսվեցին հաշտության բանակցությունները։ Հայկական պատվիրակությունը ղեկավարում էր Ալ. Խատիսյանը, իսկ թուրքականը՝ նրանց զորքերի հրամանատար Քյազիմ Կարաբեքիր փաշան։ Նոյեմբերի 30-ին Հայաստանին ներկայացրեց վերջնագիր։ Հաշվի առնելով հայ ժողովրդի գլխին կախված թուրքական մահացու վտանգը՝ Հայաստանի կառավարությունը իր գոյության մայրամուտին` դեկտեմբերի 1-ին, հարկադրված ընդունեց թուրքական պայմանները։ Եվ 1920թ. դեկտեմբերի 2-ի լույս 3-ի գիշերը Ալ. Խատիսյանը ստորագրեց Ալեքսանդրապոլի հաշտության պայմանագիրը։ Սակայն մինչ այդ, դեկտեմբերի 2-ին, ՀՀ կառավարությունը արդեն հրաժարական էր տվել, հետևաբար հայկական պատվիրակության ստորագրությունը չուներ իրավական ուժ։ Այդուհանդերձ, փաստը կատարվել էր, և Հայաստանին էր պարտադրվել մի ծանր պայմանագիր։ Թուրքիայի պարտադրանքով Հայաստանը հրաժարվում էր Սևրի դաշնագրից։ Պայմանագրով Թուրքիային էին անցնում Կարսի մարզը և Սուրմալուի գավառը։ Նախիջևանի մարզը նույնպես անցավ Թուրքիայի հովանու տակ, որը շուտով հանձնվեց Ադրբեջանին։ Հայ-թուրքական պետական սահմանը դարձան Ախուրյան և Արաքս գետերը։ Պայմանագրի համաձայն Հայաստանին թույլատրվում էր ունենալ խիստ սահմանափակ թվով զինուժ։

Наше счастье зависит более от нас самих, нежели от окружающих.

В мире много пар, они любят друг друга больше всего. Но есть пары, для которых мнение окружающих в отношениях важнее любви. Они могут быть вместе, потому что среда этого хотела, потому что среда ждала их союза, но они все равно не любят друг друга. Вы никогда не должны быть с тем, кого не любите. Вы не должны создавать для себя будущее, основываясь на мнении других. Верно, что мнение других возможно, но не следует отдавать предпочтение этим мнениям своим собственным желаниям. Вы должны жить так, как вам нравится. И любить того, кого любишь.

Կիսաանապատներ

Տարածք — Կիսաանապատային լանդշաֆտները ընդարձակ գոտի են կազմում նախալեռներում: Դրանք լինում են 800-1400մ բարձրություններում: Այնտեղի տարեկան տեղումների քանակը 230-300մմ է: Տիրապետում են լեռնային գորշ հողերը, որոնց մի մասը <<ղռեր>> են: Մշակվոող հատվածներում հողերը բարելավվել են:
Կլիմայական պայմաններ — Զոնայի կլիման ավելի ցամաքային է, քան տափաստաններում։ Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը +22 +27 °C է։ Տարեկան տեղումների քանակը քիչ է՝ 200 — 300 մմ.։
Բուսական աշխարհ — Աճում է ավազուտային բոշխ, դաշտախոտ, օշինդր, աղուտաբույսեր, թփուտներ, կոշտ ու փշոտ խոտեր։
Կենդանական աշխարհ — Շատ են բազմապիսի կրծողները՝ գետնասկյուռները, ճագարամկները կամ գետնանապաստակները, ծվծվանները կամ խոտադիրները։ Խոշոր խոտակեր կենդանիներից կան այծքաղներ, որոշ վայրերում պահպանվել են վայրի ձիեր։

Տափաստաններ

Տարածք — Գտնվում են ծովափերից հեռու, համեմատաբար ոչ մեծ տեղամասերով, հյուսիսային և հարավային լայնությունների 25 °C և 40 °C միջև։ 
Կլիմայական պայմաններ — Տափաստանների կլիման բարեխառն ցամաքային է։ Ամռանը տաք է ու չոր, հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է + 20 +24 °C: Ձմռանը մեղմ է արևմուտքում (+3 +4 °C), ցուրտ՝ արևելքում (-5 -20 °C)։
Բուսական աշխարհ — Տափաստաններին բնորոշ բուսատեսակները՝ հացազգի բազմամյա խոտաբույսերն են։ Բնական տափաստանները պահպանվում են միայն արգելոցներում, իսկ դրանցից դուրս մշակվում են հացահատիկային և տեխնիկական կուլտուրաներ։
Կենդանական աշխարհ — Կենդանիներից բնորոշ են կրծողները, որոնք ապրում են խորը բներում։ Կան գիշատիչներ ու թռչուններ։ Մոնղոլիայի տափաստաններում հանդիպում են արջամկներ և այծքաղներ։

Ալպյան մարգագետիններ

Տարածք — Բարձրությունը, որտեղից սկսվում են ալպյան մարգագետինները, հիմնականում կախված է տեղանքի կլիմայական և աշխարհագրական պայմաններից։ Սովորաբար ալպյան մարգագետինները լեռնային շրջաններում անտառներից առանձնացված են ենթալպյան գոտիներով։
Կլիմայական պայմաններ — Բարձրադիր շրջաններում կլիման աստիճանաբար ավելի է խստանում, այդ իսկ պատճառով ալպիական մարգագետինները փոխարինվում են ալպիական տունդրաների։
Բուսական աշխարհ — Ալպյան մարգագետիններին բնորոշ է ցածր աճող բուսականությունը և բուսականության մաս կազմող «բուսական բարձերը»։

Այսօր տեղի ունեցավ հանդիպում ՄԱԿ ՓԳՀ արտաքին կապերի ղեկավար և կրթահամալիրի խորհրդի նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանի հետ։ Հանդիպման թման էր՝ «Ինչո՞ւ է լռում ՄԱԿ-ը» ։ Զրույցը շատ հետաքրքիր էր և տվյալ թեմայի վերաբերյալ նոր տեղեկություններ ստացանք և ստեղծված իրավիճակին նայեցինք ավելի իրավական տեսանկյունից։ Պարոն Արամազդը ներկայացրեց ՄԱԿ-ի գործունեության մասին և պատասխանեց մեզ հուզող բոլոր հարցերին։ Քննարկման ընթացքում խոսեցինք ՄԱԿ-ի գրասենյակի դիմաց կատարված։ Քննարկումն օգնեց երկրում ներկայիս ստեղծված իրավիճակը ավելի լավ հասկանալ և ընկալել։