Փորձի համար անհրաժեշտ է՝ մոմ, լուցկի, ջրով լցված թասիկ, գլան, մարկեր
Ընթացքը՝ մոմը դրեցինք ջրով լցված թասիկի մեջ, մոմը վառեցինք, գլանով փակեցինք օդի հոսքը, որոշ ժամանակ անց մոմը հանգեց և գլանի մեջ լցվեց ջուր այնքան, որքա թթվածինն էր գլանի մեջ, քանի որ այրումը կատարվում է թթվածնով։
Գլանի ծավալ — 100%
Ջուր – գլանի 1/5 մասը
Թթվածին — ?
100%/5=20%
O2 — 20%
N2 — 79% (ազոտ, որը չի նպաստում այրմանը)
Co2 — 0,3%
1%-
ազնիվ գազեր (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn) — 0,7%
Մթնոլորտի կազմը — Մթնոլորտը Երկիր մոլորակը շրջապատող օդային թաղանթն է: Մթնոլորտը մեր մոլորակի ամենավերին, ամենաթեթև և, միաժամանակ՝ ամենաշարժունակ ոլորտն է:
Մթնոլորտը կազմված է տարբեր գազերից: Դրանցից գերակշռողը երկուսն են՝ ազոտը (մոտ 4/5 մաս) և թթվածինը (մոտ 1/5 մաս): Մթնոլորտը պարունակում է նաև չնչին քանակությամբ ածխաթթու գազ, օզոն, արգոն, ջրածին և այլ գազեր: Բացի գազերից՝ մթնոլորտում կան նաև ջրային գոլորշիներ, սառցե բյուրեղներ, փոշի և ծուխ:
Մթնոլորտի կառուցվածքը — Մթնոլորտի ստորին սահմանր համարվում է Երկրի մակերևույթը, իսկ վերինը հասնում է մինչե 3000 կմ բարձրությունը: Առանձին գազերի մոլեկուլներ կարող են նաև անցնել այդ սահմանը։
Բացի օդի խտությունից փոխվում են նաև օդի ջերմաստիճանը, գազերի բաղադրությունը, խոնավությունը և այլն: Հաշվի առնելով այդ փոփոխությունները՝ մթնոլորտում առանձնացնում են մի քանի շերտ:
Ըստ բարձրության՝ իրար են հաջորդում հետեյալ հիմնական շերտերր. ներքնոլորտ, վերնոլորտ և արտաքին ոլորտ:
Ներքնոլորտր մթնոլորտի ամենաստորին և, միաժամանակ՝ ամենակարևոր շերտն է:
Ներքնոլորտի հաստությունր բևեռային շրջաններում 8-10 կմ է, իսկ հասարակածային լայնություններում՝ 17-20 կմ:
Այստեղ է կենտրոնացած մթնոլորտի ամբողջ զանգվածի մոտ 4/5 մասր: Ներքնոլորտում են առաջանում ամպերր, անձրևը, ձյունր, կարկուտը, կայծակն ու ամպերը։
Վերնոլորտր տարածվում է ներքնոլորտից վեր՝ մինչև 50-55 կմ բարձրություններր: Այստեղ օդն ավելի նոսր է, ջրային գոլորշիների պարունակությունն աննշան է, իսկ ամպեր գրեթե չեն գոյանում:
Վերնոլորտում՝ մոտ 25-30 կմ բարձրությունների սահմանում, գտնվում է օզոնային շերտր: Այս շերտր կլանում է Արեգակից եկող, կյանքի համար վտանգավոր ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներր:
Արտաքին ոլորտր մթնոլորտի ամենաբարձր ու ամենահաստ շերտն է: Այս շերտի վերին սահմանր հասնում է 2000-3000 կմ, այսինքն՝ մթնոլորտի վերին սահմանին:
Արտաքին ոլորտում մթնոլորտի խտությունն ամենափոքրն է, օդր անչափ նոսր է, ջրային գոլորշիներն ամբողջովին բացակայում են:
Սերձբևեռային շրջաններում, հատկապես՝ ձմռանր, վերնոլորտում դիտվում է հյուսիսափայլի կամ բևեռափայլի երևույթ: Դա մութ երկնքի ֆոնի վրա առաջացնում է գույնզգույն լուսավոր բծերի գեղեցիկ պատկեր և Երկրի մակերևույթր լուսավորում է թույլ, գրավիչ լույսով:
Բովանդակություն
«Պարոն Դալդրիի տարօրինակ ճամփորդությունը վեպը» (2011) ֆրանսիացի հայտնի ժամանակակից գրող Մարկ Լևիի հայերեն թարգմանված առաջին ստեղծագործությունն է։ Հեղինակն իրեն հատուկ ռոմանտիկ ոճով հյուսում է մի գեղեցիկ, հուզիչ սիրո պատմություն։ Հետևելով բախտագուշակի կանխատեսումներին՝ վեպի հերոսուհին՝ Ալիսը, որը տաղանդավոր օծանելիքագործ է, երկար ճամփորդություն է կատարում դեպի թուրքիա, որտեղ հանդիպում է իր կյանքի տղամարդուն։ Այստեղ Ալիսը բացահայտում է իր կյանքի իրական պատմությունը։
Գրողի մասին
Ծնվել է 1961թ․ Բուլոնում, հրեաների ընտանիքում։ 1976-ին վեց ամիս ղեկավարել է Կարմր Խաչի ճարտարապետական գրասենյակը, այնուհետև աշխատել նաև ԱՄՆ-ում՝ ղեկավարելով տարբեր կազմակերպություններ։ 1991-ին վերադարձել է Ֆրանսիա։
Մարկ Լևիի առաջին վեպը՝ «Եթե միայն դա ճիշտ լիներ», նախ հրատարակվեց Ֆրանսիայում 2000թ․, ապա 2001-ին՝ ԱՄՆ-ում։ Այն միանգամից դարձավ բեսթսելեր, իսկ 2005-ին էկրանավորվեց Սթիվեն Սփիլբերգի կողմից։ Մարկ Լևին 15 վեպի հեղինակ է։ Նրա գործերը թարգմանվել են 49 լեզվով և վաճառվել ավելի քան 31․000․000 օրինակ։
Բացի վեպից, գրել է նաև կարճ պատմվածքներ, բառեր երգերի համար, ինչպես նաև ֆիլմ է նկարահանել։
Մեջբերում
Դալդրին ավելի ամուր գրկեց Ալիսին։
-Ի՞նչ է, չե՞ք ուզում։
-Ես՝ անշո՛ւշտ, բայց դուք։ Դուք դեռ իմ բոլոր թերությունները չգիտեք։ Միգուցե ժամանակի հետ չկարողանակ դրանք տանել։
-Իսկ եթե դեռ ծանոթ չեմ ձեր բոլոր արժանիքներ՞ն։
-Իրո՛ք, այդ մասին չէի մտածել․․․
Կարծիք
Վեպը շատ հավանեցի, այն սովորեցնում է չվախենալ ցանկություններից և միշտ փորձել հասնել դրանց։ Չպետք է մտածես, որ չես կարող կամ դա շատ բարդ է քեզ համար և ես կանգնես քո նպատակից։ Պետք է պայքարել, ձգտել հասնել նրան ինչի մասին մտածում ես։ Եթե այս պատմվածքում Ալիսը փոշմաներ և չմեկներ ճամփորդության չէր հանդիպի իր եղբորի, որի գոյության մասին անգամ չգիտեր։ Ճանապարհորդության շնորհիվ հարևանի հետ երկար ժամանակ չէր անցկացնի և չէր ել սիրի նրան։ Պետք է պայքարել ամեն պարագայում և երբեք չկոտրվել։
Վոլֆգանգ Բորխերթին և իր ստեղծագործություններին ընդհանրապես ծանոթ չէի։ Որոշեցի ընթերցել նրա «Քաղաքը» պատմվածքը։ Շատ հավանեցի և վստահ եմ, որ նրա պատմվածքներից հետագայում նորից կկարդամ։
Պատմվածքում ներկայացվում է քաղաքի մասին, քաղաքի գեղեցկության մասին, թե այնտեղ ինչքան գեղեցիկ էր գիշերով գնացքի գծերի վրա քայլելը։ Ներկայացվում է քաղաքի լռությունը, որ գիշերով քաղաքում կար միայն շուն և մի մարդ։ Երբ մի լապտերով մարդ մոտեցավ գնացքի գծերով քայլող մարդուն, նրանք սկսեցին միասին քայլել։ Նրանք ճանապարհին սկսեցին զրուցել, ու խոսել կյանքի մասին։ Լապտերով մարդն ասում էր, որ իրենց համար միայն մարդ տեսնելն էլ է ահագին բան և ասում է, որ կյանքը շատ անհետաքրքիր է։ Իսկ դեպի Համբուրգ մեկնող մարդը պատասպխանում է նրանք, որ կյանքի մասին պետք չէ այդպես արտահայտվել, որովհետև կյանքը շատ ավելին է քան լապտերով մարդն ր կարծում։ Համբուրգ մեկնող մարդու խոսքերից հետո լապտերով մարդը մտածեց, ու հասկացավ, որ նա սխալվում էր․․․
Կյանքը շատ ավելին է քան մենք կարծում ենք․․․
Նկարում պատկերված բոլոր անկյունները ուղիղ են: Գտեք պատկերի պարագիծը:
Ինչպես գիտենք բազմանկյան պարագիծը հավասար է նրա բոլոր կողմերի գումարին:
Նայելով նկարի նշանակումներին կստանանք՝ P=3+5+m+(4-a) +k+4 +b+5+a=3+5+m+4+k+4+b+5=21+m+k+b բայց մյուս կողմից՝ m+k+b=3P=21+3=24
Պատասխան՝ 24
Paella
Sangria
Gaspacho
Flan
Churros
Taco
Burrito
Patatas fritas
Tortilla de patata
1. Completa la frase con la forma correspondiente del verbo querer.
1.Mi herman no quiere un ordenador.
2.Elena y Emilo quieren una casa nueva.
3.¿Que quiereis vosotros?
4.Yo no quiero leche.
5.¿Quieres pan, Jose?
6.Mis primos y yo queremos un bocadillo.
2. Completa con un/una/unos/unas
1.Juan tiene una patines nuevos.
2.Mis amigas quieren unas hamburguesa.
3.Tengo una pizza en la nevera.
4.Son unas postales muy bonitas.
5.Quiero un balon de baloncesto.
3.Pon el artículo indeterminado cuando sea necesario.
1.Tengo un perro.
2.Quiero queso.
3.Los niños beben leche.
4.¿Quieres agua?
5.De postre , quiero una pera.
6.Mi hermano quiere una hamburgesa.
6. Completa con el pronombre(me,te…) mas gusta/gustan.
1.A mi hermano le gusta el futbol.
2.A mis tios no les gusta el campo.
3.A nosotros nos gustan los animales.
4.A mi no me gusta la carne.
5.¿A ti te gustan los macarrones?
6.¿A vosotros os gusta el ajedrez?
Հոսանքի աշխատանքը և հզորությունըԷլեկտրական հոսանքն օժտված է էներգիայով, որի հաշվին նա կարող է աշխատանք կատարել: Հոսանքի կատարած աշխատանքի շնորհիվ էլեկտրական էներգիան փոխակերպվում է էներգիայի այլ տեսակների: Օրինակ՝ ջեռուցիչ սարքերում էլեկտրաէներգիան փոխակերպվում է ջերմային էներգիայի, էլեկտրաշարժիչում՝ մեխանիկական էներգիայի, էլեկտրոլիզի ժամանակ՝ քիմիական էներգիայի և այլն:
Ենթադրենք սպառիչ (լամպ, ջերմատաքացուիչ, էլեկտրաշարժիչ) պարունակող շղթայի տեղամասում լարումը U է, հոսանքի ուժը I և tժամանակամիջոցում նրանով անցել է q լիցք: Լարման սահմանումից հետևում է, որ A=q⋅U, իսկ քանի որ հաստատուն հոսանքի դեպքում q=I⋅t , ապա՝ A=U⋅I⋅t (1): Այսինքն.Հաստատուն հոսանքի աշխատանքը շղթայի տղամասում հավասար է հոսանքի ուժի, լարման և այն ժամանակամիջոցի արտադրյալին, որի ընթացքւմ կատարվել է այդ աշխատանքը:Աշխատանքի այս (1) բանաձևը թույլ է տալիս որոշել հոսանքի կատարած աշխատանքը, անկախ այն բանից, թե այդ հոսանքի էներգիան էներգիայի ի՞նչ տեսակների է փոխակերպվել՝ ջերմային, մեխանիկական, թե քիմիական: Միավորների ՄՀ-ում հոսանքի աշխատանքը արտահայտում են ջոուլով (Ջ)Էլեկտրական շղթայում հոսանքի՝ աշխատանք կատարելու արագությունը բնութագրող մեծությունը անվանում են հոսանքի հզորություն և նշանակում ՝ P տառով:Եթե t ժամանակում հոսանքը կատարում է A աշխատանք, ապա P=A/t (2): Հաշվի առնելով աշխատանքի (1) բանաձևը կստանանք P=U⋅I (3)Հաստատուն հոսանքի հզորությունը շղթայի տվյալ տեղամասում հավասար է հոսանքի ուժի և տեղամասի ծայրերին կիրառված լարման արտադրյալին: Օգտվելով Օհմի օրենքից (3) բանաձևը կարելի է ներկայացնել հետևյալ տեսքով P=U2 /R և P=I2⋅R Միավորների ՄՀ-ում հզորությունն արտահայտվում է վատտով (Վտ). 1Վտ=1Ջ/վՀզորությունը հավասար է 1Վտ — ի, եթե 1վ — ում կատարվում է 1Ջ աշխատանք: Կիրառվում են նաև 1կՎտ (կիլովատ), 1ՄՎտ (մեգավատ), 1մՎտ (միլիվատ) միավորները:1մՎտ=0.001Վտ1ՄՎտ=1000000Վտ1կՎտ=1000Վտ Հզորությունը չափող սարքը կոչվում է Վատտմետր: Կենցաղում հոսանքի աշխատանքը չափում են Էլեկտրական հաշվիչ կոչվող հատուկ սարքով: Այս դեպքում գործածվում է հոսանքի աշխատանքի արտահամակարգային միավորը՝ 1ԿՎտ·ժ1ԿՎտ.Ժ=1000Վտ⋅3600վ=3600000Ջ
Փորձը ցույց է տալիս, որ հաղորդիչները տաքանում են, երբ նրանցով էլեկտրական հոսանք է անցնում: Հոսանքի ջերմային ազդեցությունը ուսումնասիրեցին անգլիացի ֆիզիկոս Ջ. Ջոուլը, իսկ ևս մեկ տարի անց՝ ռուս գիտնական Է. Լենցը: Նրանք միմյանցից անկախ սահմանեցին օրենք՝ Ջոուլ-Լենցի օրենքը, որը բացահայտում է, թե ի՞նչ մեծություններից և ինչպե՞ս է կախված հաղորդչում անջատված ջերմաքանակը:
Ջոուլ-Լենցի օրենքը հայտնագործվել է փորձնական ճանապարհով, սակայն դրան կարելի է նաև տեսական հիմնավորում տալ: Եթե շղթայի տեղամասում մեխանիկական աշխատանք չի կատարվում, նրանում քիմիական ռեակցիա տեղի չի ունենում, ապա հոսանքի ամբողջ աշխատանքը ուղղված է հաղորդչի ներքին էներգիայի մեծացմանը: Ընդ որում, հաղորդչի շրջապատի տրված Q ջերմաքանակը, համաձայն էներգիայի պահպանման օրենքի հավասար է հաղորդչի ներքին էներգիայի փոփոխությանը, այսինքն՝ հոսանքի աշխատանքին՝ A=Q Քանի որ էլեկտրական հոսանքի կատարած աշխատանքը հավասար է A=U⋅I⋅T հետևաբար և Q=U⋅I⋅T Օգտվելով Օհմի օրենքից, բանաձևը կարելի է ներկայացնել նաև այլ տեսքով՝ Q=U2 ⋅t /R կամ Q=I2⋅R⋅t Այս վերջին բանաձևն էլ արտահայտում է Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Հոսանքակիր հաղորդչում անջատված ջերմաքանակը հավասար է հոսանքի ուժի քառակուսու, հաղորդչի դիմադրության և նրանով հոսանքի անցման ժամանակի արտադրյալին:
Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝
1. Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 140 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական ջերմատաքացուցիչը նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ ջերմատաքացուցիչը 8 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:
Q=3,5Ա2*140Օմ*8ժ
Q=13720
2. Ավտոտնակում էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 24 ժամում, եթե լամպը միացված էր 110 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 0.8 Ա էր:
A=110Վ*0.8Ա*24ժ=2112Ջ
3. 50 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական վարսահարդարիչը միացրեցին 127 Վ լարման ցանցին: Որքա՞ն աշխատանք կկատարի նրանում հոսանքը 15 րոպեի ընթացքում:
Q=1272/50*15
Q=21.5
4. 6 Վ լարման և 2 Ա հոսանքի ուժի դեպքում համակարգչի մարտկոցի լիցքավորումը տևեց 1.5 ժամ: Որոշե՛ք հոսանքի կատարած աշխատանքը այդ ընթացքում:
A=6Վ*2Ա*1,5ժ
A=18Ջ
5. 450 Վտ հզորություն ունեցող հեռուստացույցը, ըստ հաշվիչի ցուցմունքի, ծախսել է 360 կՋ էներգիա: Որքա՞ն ժամանակ է միացված եղել հեռուստացույցը:
1կՎտ=1000Վտ
450Վտ=0,45կՎտ
6. Ճեպընթաց էլեկտրագնացքը, որի շարժիչների ընդհանուր հզորությունը 200 կՎտ է, շարժվում է 180 կմ/ժ միջին արագությամբ: Որքա՞ն աշխատանք են կատարում նրա էլեկտրաշարժիչները 560 կմ ճանապարհ անցնելիս:
7. Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի 80 վ-ում 40 Օմ դիմադրություն ունեցող ջեռուցիչ տարրում, եթե այն միացված է 120 Վ լարման ցանցին:
8. Հաղորդչի դիմադրությունը 150 Օմ է, նրանով անցնող հոսանքի ուժը՝ 1.6 Ա: Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի նրանում 10 վ-ի ընթացքում:
9. Շղթայի տեղամասում միմյանց հաջորդաբար միացված են R1=40 Օմ և R2 =60 Օմ դիմադրություններով ռեզիստորներ: Տեղամասի ծայրերում լարումը 100 Վ է: 2 րոպեի ընթացքում ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի հաղորդիչներից յուրաքանչյուրում: Պատասխանը գրել ամբողջ թվի ճշտությամբ:
10. Էլեկտրական ջեռուցչի0.017 Օմ⋅մմ2 /մ տեսակարար դիմադրությամբ պղնձե սնուցող հաղորդալարի երկարությունը 1.5 մ է, լայնական հատույթի մակերեսը՝ 2 մմ2 : Որքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի այդ հաղորդալարում 25 րոպեի ընթացքում, եթե շղթայում հոսանքի ուժը 4 Ա է:
Քնարիկ Հակոբյան 