Month: Դեկտեմբեր 2020

Ժիրայր Լիպարիտյան «Ինչո՞ւ բանակցությունները ձախողվեցին»

Ժիրայր Լիպարիտյանի այս հոտվածը ձախողված բանակցությունների մասին են։ Նա ասում է, որ այդ՝ «ինչո՞ւ բանակցությունները ձախողվեցին» հարցը անհրաժեշտ էր անհապաղ անդրադառնալ։ Նա այդ հարցը անվանում էր հեշտ, բայց միևնույն ժամանակ ամենադժվար քննարկումն ունեցողներից։ Ըստ իս՝ այս, յուրաքանչյուրն, ով կոքից է նայում այս հարն իրեն թվում է, թե այն շատ հեշտ է հարթելը, բայց, երբ դու ներգրավվում ես այդ հարցի լուծման քննարկմանը, հասկանում ես, որ դա ամենևին էլ հեշտ չէ և ունի բազմաթիվ բարդություններ։ Ժիրայր Լիպարիտյանը այս հարցի պատասխանի իր տեսակռտը շատ գեղեցիկ կերպով ներկայացրել է և յուրաքանչյուրը, ով ինքը չի կարողանում կողմնորոշվել այս հարցում, խորհուրդ կտամ այն անպայման ընթերցի։

Ժիրայր Լիպարիտյան «Քայլ, այս անգամ մի մեծ քայլ՝ դեպի ետ»

Ժիրայր Լիպարիտյանը իր այս հոդվածում ներկայացնում է սեպտեմբերին սկսված և նոյեմբերին ավարտված հայ-ադրբեջանական պատերազմի մասին։ Սակայն այս պատերազմը չի կարելի անվանել միայն հայ-ադրբեջանական, որովհետև Ադբեջանը միայնակ չէր գործում, նրա հետ էր նաև Թուրքիան։ Հոդվախում ներկայացվում  մարդկանց կարծրատիպերը պատերազմի ժամանակ։ Ըստ Ժիրայր Լիպարիտյանի մարդիկ պատերազմական օրերին արցածի հարցի շուրջ լինում էին երեք տեսակի։
Հոդվածում նաև կար հատված, որտեղ ասվում էր, թե զինվորների քաջությունն ու բանակի հայրենասիրությունը բավական չեն հաղթանակ ապահովելու համար։ Ըստ իս զինվորների քաջությունն ու բանակի հայրենասիրությունը ամենամեծ կետն է պատերազմում, որի պակասը հայերի մոտ չկար հայ-ադրբեջանական պատերազմում։ Սակայն բայի դրանից նաև մեծ նշանակություն ունեն բանակի պատրաստվածությունը, բանակի թիվը, զինտեխնիկայի պաշարներ։ Ըստ իս մեր կառավարությունը այսուհետ կզբաղվի նաև այդ հարցով, որպիսի յուրքանչյուր իրավիճակում հայ բանակը պատրասված լինի։
Կցանկանայի խոսել նաև ժողովրդից։ Պատերազմի ընթացքում հայ ժողովուրդը պատրաստակամ էր յուրաքանչյուր հարցում, սակայն պատերազմի ավատից հետո նրանք սխալ ուղի բռնեցին։ Ես կարծում եմ, որ եթե ամբողջ ազգով միավորվեինք, աջակցեինք և օգնեինք կառավարությանը հիմա չէինք ունենա այս վիճակը։ Սակայն ժողովուրդը չցանկացավ այդպես, ստեղծելով նաև ներքին կռիվներ և անհանդուրժողականություն։ Հուսամ այս ամենից ազգը դասեր կքաղի և այսուհետ կանի ավելի գիտակցված քայլեր։

Գաբրիել Գարսիա Մարկես «Աշխարհի ամենագեղեցիկ ջրահեղձը»

Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի «Աշխարհի ամենագեղեցիկ ջրահեղձը» ստեղծագործությունը ինձ շատ դուր եկավ։ Ջրահեղձը արդեն դիակ էր, երբ նրան գտան երեխաները, ընդհանրապես դիակ բառը միշտ ասոցացվում է վատ մտքերի հետ և միշտ տհաճություն է պատճառում, բայց Գաբրիել Գարսիա Մարկեսը փոխում է կարծրատիպերը։ Նա իր այս ստեղծագործությունում ջրահեղձին ներկայացնում է առնական, գեղեցիկ, լուրջ և շատ խելացի։ Գյուղի բոլոր կանայք սկսել էին տխրել, որ ամուսնացած չեն եղել ջրահեղձի հետ։ Նկսում էին քննադատել իրենց ամուսիններին։ Ամեն բան անում էին նրա համար, կարում էին զգեստներ, խնամում էին։
Ստեղծագործությունը նաև շատ տարորինակ է թվում առաջին հայացքից, երբ երեխաները գետից հանում են դին և սկսում են նրա հետ խաղալ։ Յորաքանչյուրի համար՝ ով լսում է այս խոսքերը սկզբում շոկի է ենթարկվում, բայց այս գյուղում այդ երևույթը դարձել էր արդեն շատ սովորական, որովհետև նրանք ապրում էին ծովի ափին և ծովից բազմիցս անգամներ են գտել, հանել և թաղել բազմաթիվ դիեր։
Ինձ դուր եկավ այս ստեղծագործությունը, որովհետև այստեղ կերպարները ապրում էին արտառոց կյանքով, սակայն միևնույն ժամանակ իրենց պահում էին այնպես, ինչպես յուրաքանչյուր մարդ, ով ապրում է սովորական մարդկային կյանքով։

Շարունակել կարդալ “Homework. 04.12.20” →

*1. Սահմանել   ո՞ր  բարդ նյութերն են   կոչվում  թթուներ. ..
Օքսիդների և ջրի փոխազդեցությունից առաջանում են նոր նյութեր`թթուներ:Թթուները բարդ նյութեր են որոնց մոլեկուլը կազմված է մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:

*2. Գրեք անթթվածին թթուների բանաձևերը և անվանումները…
Քլորաջրածին-HCl
Բրոմաջրածին-HBr
Յոդաջրածին-HJ
Ծծմբաջրածին-H2S

*3. Գրեք  թթվածնավոր.   թթուների   բանաձևերը  և  անվանումները…
Ազոտական թթու-HNO3
Ազոտային թթու-HNO2
ծծմբական թթու-H2SO4

*4. Ինչպե՞ս  են  ստանում  թթուներ…
Օքսիդների և ջրի փոխազդեցությունից առաջանում են նոր նյութեր`թթուներ: Թթուները բարդ նյութեր են որոնց մոլեկուլը կազմված է մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:

*5. Թվարկեք թթուների ֆիզիկական հատկությունները…
Oրգանական թթուները թույլ են անօրգանական թթուներից:Օրգանական թթուները հեղուկ կամ պինդ նյութեր են:

*6. Գրեք թթուների քիմիական հատկությունները. այսինքն թթուների  փոխազդեցությունը պարզ  և բարդ նյութերի հետ…
Թթուների և հիմքերի փոխազդեցությունները
Թթուներին առավել բնորոշ է բոլոր հիմքերի հետ փոխազդեցությունը:

Թթուների աղերի փոխազդեցությունները
Որպես կանոն ուժեղ թթուն աղերից դուր է մղում թույլ թթվին: Այս դեպքում փոխանակաման ռեակցիայի հետևանքով առաջանում են նոր աղ և նոր թթու:

Թթուների և հիմնայաին օքսիդենրի փոխազդեցություն
Թթուների և հիմանային օքսիդների փոխազդեցությունից նույնպես առաջանում են աղ և ջուր:

Որոշ թթուներ տաքացնելիս քայքայվում են
Թթուների քայքայումից սովցորաբար առաջանում են ջուր և այդ թթվին համապատասխանող անհիդրիդը

*7. Կենցաղում  օգտագործվող ինչպիսի՞ թթուներ. գիտեք…
Կիտրոնաթթու— օգտագործվում է սննդարդյունաբերության, բժշկության, լուսանկարչության և ներկարարության մեջ։
Քացախաթթու— անգույն, սուր հոտով, թթվահամ հեղուկ է.մարդկությանը հայտնի առաջին թթուն է: Սննդային քացախաթթուն ստանում են մրգահյութերի խմորմամբ: 
Մրջնաթթու— անգույն, սուր հոտով հեղուկ է: Ամենաուժեղ կարբոնաթթուն է. մաշկի վրա առաջացնում է այրվածք:
Մրջնաթթու— պարունակվում է մրջյունների գեղձերի արտազատուկում, եղևնու ասեղնատերևներում, եղինջի տերևներում, մրգերում: Մրջնաթթուն կիրառվում է սննդարդյունաբերության մեջ՝ որպես ախտահանիչ և պահածոյացնող միջոց, տեքստիլ արդյունաբերության մեջ՝ գործվածքները ներկելու, բժշկության մեջ՝ որոշ հիվանդությունների ժամանակ շփումներ կատարելու միջոց: 

Նախագծի բովանդակությունը

*1. Ջրածինը բնության մեջ։
*2. Ջրածնի ատոմի կառուցվածքը ։
*3. Ջրածնի ստացումը լաբորատորիայում  և այրումը։
*4. Ջրածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները։
*5. Ջրածնի կիրառումը ։

Թեմատիկ  հարցեր  և վարժություններ.

1. Ինչո՞ւ  է   ջրածինը  համարվում   համար մեկ  տարրը  Տիեզերքում…
Ջրածինը համարվում է համար մեկ տարրը Տիեզերքում, որովհետև տիեզերքում կան անթիվ անհամար աստղեր, որոնց մեջ էլ կա մեծ քանակով ջրածին: Նաև աստղերի վրա ընթացող, ջրածնի ատոմների փոխանակումը մի այլ տարրի հելիումի, ուղեկցվում է հսկայական քանակով ջերմության և լույսի անջատումով: Առանց նշված փոխանակման կյանքն անհնար կլիներ Երկրի վրա:

2.Ջրածինը համարվում  է  ապագայի վառելանյութ. ինչո՞ւ. …
Ջրածինը համարվում է ապագայի վառելանյութ, քանի որ ջրածնային վառելիքը էկոլոգիապես անվտանգ է։ Այն այրելիս միայն ջուր է առաջանում, ուստի ջրածինն էկոլոգիապես մաքուր վառելանյութ է: Ապագայի վառելանյութը մատչելի ջրածինն է:

3. Բնութագրեք  ջրածին     քիմիական տարրը.

ա) քիմիական նշանը. ..
H                           

բ) հարաբերական ատոմային զանգվածը. ..
1.00794(7)=1

գ) մետա՞ղ է.  թե՞  ոչ մետաղ.
Ոչ մետաղ

դ) դիրքը պարբերական համակարգում.այսինքն ո՞ր պարբերության և ո՞ր խմբի տարր է
1 պարբերության, I խմբի, գլխավոր ենթախմբի տարր է

դ) ատոմի կառուցվածքը`(միջուկի լիցքը. ..միջուկում պրոտոների թիվը. ..էլեկտրոնների թիվը…էներգետիկ մակարդակների թիվը )
միջուկի լիցքը — -+1
պրոտոնների թիվը — 1
էլեկտրոնների թիվը — -1
էներգետիկ մակարդակի թիվը — 1

*4. Ջրածնի   վալենտականությունը և օքսիդացման աստիճանը միացություններում.գրեք օրինակներ. ..
Վալենտականություն — 1
Օքսիդացման աստիճան — 0

*5. Գրեք. ջրածին պարզ  նյութի բանաձևը. ..և  որոշեք նրա հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ` Mr  և մոլային զանգվածը`M գ/ մոլ …
Ջրածնի մոլեկուլի բանաձև — H2
Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) — Mr(H2)=2*Ar(H)=2*1=2
Մոլային զանգվածը (M) — 18 գ/մոլ

*6. Որոշեք ջրածինը օդից ծանր է թե՞ թեթև. քանի ՞ անգամ. ..
Օդի միջին հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը 29 է հետևաբար Mr օդը բաժանում ենք Mr H2-ի։
Mr(օդ)=29
Mr(H2)=2
29:2=14,5
Օդից ջրածինը 14,5 անգամ թեթև է։

*7.  Դուք  լաբորատորիայում ստացել  եք ջրածին  և այրել։ Նկարագրեք. Ձեր կողմից կատարված լաբորատոր փորձերը  և  գրեք. համապատասխան  ռեակցիաների հավասարումները. …
Լաբորատորիայում ջրածին ստացել ենք տեղակալման ռեակցիայով ակտիվ մետաղներից՝ ցինկի (Zn), մագնեզիումի(Mg), ալյումինի(Al) և աղաթթվի (HCl):
Zn+2HCl→ZnCl₂+H₂↑
Mg+2HCl→MgCl₂+H₂↑
2Al+6HCl→2AlCl₃+3H₂↑

2H₂+O₂→2H₂O+Q այրման ռեակցիա է, միացման ռեակցիա է, ջերմանջատման ռեակցիա է, օքսիդավերականգնման ռեակցիա է։

*8. Ո՞րն  է ջրածնի առաջացրած և Երկրագնդում ամենատարածված բարդ  նյութը. գրեք  այդ  նյութի քիմիական  բանաձևը  և որոշեք ջրածնի զանգվածայլն բաժինը տոկոսով արտահայտած։
H₂O, H₂-11,1%

*9. Որտե՞ղ են  կիրառում    ջրածինը….
Մեծ քանակով ջրածին է ծախսվում քլորաջրածին սինթեզելու և աղաթթու ստանալու համար: Արտադրվող ջրածնի 50% ավելին ծախսվում է նավթի մշակման համար, 25%`ամունյակի սինթեզի: Ջրածինը կիրառվում է նաև մետաղների եռակցման սարքում, օքսիդներից մետաղների ստացման համար, բուսական յուղերից մարգարին ստանալու համար:

1. ՀՀ հարաբերությունները Խորհրդային Ռուսաստանի հետ՝ 1918-20թթ․:
Ռուսական կայսրության կործանումից և Հայաստանի անկախության հռչակումից հետո բավականին բարդ հարաբերություններ ստեղծվեցին Ռուսաստանի հետ։ 1917թ. Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում առաջացել էին երկու հակադիր ուժեր, որոնք քաղաքացիական կռիվներ էին մղում իրար դեմ։ Դրանցից մեկը Խորհրդային Ռուսաստանն էր։ Նա պայքարում էր խորհրդային սոցիալիստական կարգերը ամբողջ Ռուսաստանում հաստատելու համար։ Խորհրդային Ռուսաստանին այլ կերպ կոչում էին «կարմիրներ»։ Մյուս կողմը հին` բուրժուական համարվող կարգերի պահպանման կողմնակից ուժերն էին, որոնք չէին ընդունում բոլշևիկյան կարգերը։ Նրանց կոչում էին «սպիտակներ»։ Ռուսաստանի հարավային և արևելյան շրջաններում ստեղծվեցին մի շարք ոչ խորհրդային պետական կազմավորումներ` Կուբանի, Թերեքի, Դոնի, Ղրիմի, Սիբիրի և այլն։ Սրանց ղեկավարում էին նախկին ցարական գեներալներ։ Նորանկախ Հայաստանի կառավարությունը ի սկզբանե չկարողացավ նորմալ հարաբերություններ հաստատել «կարմիրների» հետ։ Դրա հիմնական պատճառն այն էր, որ Հայաստանի իշխանությունները չէին ընդունում խորհրդային վարչաձևը։ Խորհրդային կառավարությունն էլ ցանկություն չուներ ճանաչելու Հայաստանի անկախությունը։ Դրան հակառակ բավականին սերտ հարաբերություններ հաստատվեցին Ռուսաստանի հարավի և Սիբիրի ոչ խորհրդային պետական կազմավորումների հետ։ Հայաստանն այնտեղ դիվանագիտական ներկայացուցչություններ բացեց։ Հայաստանը նյութական որոշակի օգնություն ստացավ ոչ խորհրդային պետական կազմավորումների ու հատկապես գեներալ Ա. Դենիկինի գլխավորած Հյուսիսային Կովկասի կառավարությունից։ Լավ կապեր էին հաստատվել նաև Ուկրաինայի, Սիբիրում` ծովակալ Ա. Կոլչակի կառավարության հետ։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների այս վիճակը շարունակվեց մինչև 1920թ. սկզբները։

2. Ռուս-թուրքական մերձեցման պատճառները 1920թ.:
1919թ. կեսերից սկսված քեմալական շարժման նպատակն էր պայքարել Անտանտի երկրների դեմ` պահպանելու Թուրքիայի տարածքային ամբողջականությունը։ Քեմալականները խնդիր էին դրել ուժի միջոցով հակազդել Փարիզի կոնֆերանսին և թույլ չտալ տարածքային որևէ զիջում։ Ավելին, նրանք նպատակ ունեին բռնազավթել արևելահայ տարածքները և ոչնչացնել հայոց պետականությունը։ 1920թ. հունվարին թուրքական խորհրդարանը մշակեց թուրքերի տարածքային պահանջների «Ազգային ուխտ» անվամբ մի փաստաթուղթ։ Ազգային ուխտի համաձայն` Թուրքիայի սահմանների մեջ էին մտնելու ոչ միայն արևմտահայ բոլոր նահանգները, այլև արևելահայ` Կարսի և Արդահանի շրջանները։ Քեմալականները վճռական էին հայերին ոչ մի թիզ հող չզիջելու հարցում: 1920թ. գարնանը թուրք ազգայնականները Անկարայում, Կ. Պոլսի սուլթանական կառավարությունից անկախ, ստեղծեցին առանձին կառավարություն Մ. Քեմալի գլխավորությամբ և մերձենալու ու բարեկամանալու առաջարկ արեցին Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարությանը։ Աշխարհամարտից թուլացած Թուրքիան ակնկալիք ուներ Ռուսաստանից ստանալ տնտեսական և ռազմական օգնություն: Խորհրդային Ռուսաստանը քանի որ պայքարում էր Անտանտի տերությունների դեմ, միաժամանակ Անտանտի դեմ պայքարի դրոշով էին հանդես գալիս նաև քեմալականները, ուստի այստեղ նրանց քաղաքական շահերը համընկնում էին։ Այդ հիման վրա տեղի ունեցավ Խորհրդային Ռուսաստանի և Թուրքիայի մերձեցում։ 1920թ. ամռանը Մոսկվայի հայ-ռուսական բանակցություններին գրեթե զուգահեռ բանակցություններ ընթացան նաև Ռուսաստանի և Թուրքիայի պատվիրակությունների միջև։ Այդ բանակցությունների արդյունքում օգոստոսի 24-ին ստորագրվեց ռուս-թուրքական մերձեցման նախնական պայմանագիր։ Ռուսաստանը ճանաչում է թուրքերի «Ազգային ուխտը», որն իր սուր ծայրով ուղղված էր Սևրի պայմանագրի դեմ: Դրանից հետո Ռուսաստանը սկսեց օգնել թուրքերին դրամով, զենքով ու զինամթերքով։ Իսկ թուրքերն այդ օգնությունը իրականում օգտագործեցին ոչ թե Անտանտի տերությունների, այլ հույների, ասորիների դեմ։ Հայաստանի Հանրապետությունը հայտնվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և քեմալական Թուրքիայի։ Ադրբեջանը դարձավ կապող օղակ Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև։ Բաքվում մշակվեց Հայաստանի վրա հարձակման և խորհրդայնացման ծրագիր, որում գլխավոր դերակատարը լինելու էր քեմալական Թուրքիան: Դրանով հող նախապատրաստվեց Հայաստանի վրա հարձակման համար։ 1920թ. աշնանը Հայաստանի Հանրապետությունը կանգնեց թուրքական ներխուժման վտանգի առաջ։

3. Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը:
1920թ. նոյեմբերի 23-ին հրաժարական տվեց Հ. Օհանջանյանի բյուրո-կառավարությունը, և կազմվեց Ս. Վրացյանի կոալիցիոն կառավարությունը՝ էսէռների մասնակցությամբ, որն էլ անմիջապես սկսեց հաշտության բանակցությունները թուրքերի հետ։ Նոյեմբերի 25-ին Ալեքսանդրապոլում սկսվեցին հաշտության բանակցությունները։ Հայկական պատվիրակությունը ղեկավարում էր Ալ. Խատիսյանը, իսկ թուրքականը՝ նրանց զորքերի հրամանատար Քյազիմ Կարաբեքիր փաշան։ Նոյեմբերի 30-ին Հայաստանին ներկայացրեց վերջնագիր։ Հաշվի առնելով հայ ժողովրդի գլխին կախված թուրքական մահացու վտանգը՝ Հայաստանի կառավարությունը իր գոյության մայրամուտին` դեկտեմբերի 1-ին, հարկադրված ընդունեց թուրքական պայմանները։ Եվ 1920թ. դեկտեմբերի 2-ի լույս 3-ի գիշերը Ալ. Խատիսյանը ստորագրեց Ալեքսանդրապոլի հաշտության պայմանագիրը։ Սակայն մինչ այդ, դեկտեմբերի 2-ին, ՀՀ կառավարությունը արդեն հրաժարական էր տվել, հետևաբար հայկական պատվիրակության ստորագրությունը չուներ իրավական ուժ։ Այդուհանդերձ, փաստը կատարվել էր, և Հայաստանին էր պարտադրվել մի ծանր պայմանագիր։ Թուրքիայի պարտադրանքով Հայաստանը հրաժարվում էր Սևրի դաշնագրից։ Պայմանագրով Թուրքիային էին անցնում Կարսի մարզը և Սուրմալուի գավառը։ Նախիջևանի մարզը նույնպես անցավ Թուրքիայի հովանու տակ, որը շուտով հանձնվեց Ադրբեջանին։ Հայ-թուրքական պետական սահմանը դարձան Ախուրյան և Արաքս գետերը։ Պայմանագրի համաձայն Հայաստանին թույլատրվում էր ունենալ խիստ սահմանափակ թվով զինուժ։

Наше счастье зависит более от нас самих, нежели от окружающих.

В мире много пар, они любят друг друга больше всего. Но есть пары, для которых мнение окружающих в отношениях важнее любви. Они могут быть вместе, потому что среда этого хотела, потому что среда ждала их союза, но они все равно не любят друг друга. Вы никогда не должны быть с тем, кого не любите. Вы не должны создавать для себя будущее, основываясь на мнении других. Верно, что мнение других возможно, но не следует отдавать предпочтение этим мнениям своим собственным желаниям. Вы должны жить так, как вам нравится. И любить того, кого любишь.